Patrick Cockburn: "Η Επιστροφή των Τζιχαντιστών, Το Ισλαμικό Κράτος και η Νέα Εξέγερση των Σουνιτών"

Φαροφύλακας

Απαρέμφατος Δροσουλίτης του πιο Μόρμυρου Φθόγγου
Προσωπικό λέσχης


Τίτλος: Η Επιστροφή των Τζιχαντιστών, Το Ισλαμικό Κράτος και η Νέα Εξέγερση των Σουνιτών
Πρωτότυπος τίτλος: The Jihadists Return, ISIS and the New Sunni Uprising
Συγγραφέας: Patrick Cockburn
Μετάφραση: Κωνσταντίνος Δ. Γεώρμας
Εκδόσεις: Μεταίχμιο
Έτος έκδοσης: 2014
Έτος πρώτης έκδοσης: 2014 (Αγγλικά)
Αριθμός σελίδων: 192
ISBN: 978-960-566-886-0


Με ενδιαφέρουν οι πόλεμοι και τους παρακολουθώ. Μεταξύ άλλων με συναρπάζει το μέγεθος της ανθρώπινης φρίκης και, αν το θέλετε, ανοησίας. Επιπλέον, μέσα από τους πολέμους μπορεί κανείς να δει ένα σημαντικό μέρος της ιστορίας, της πολιτικής αλλά και της ανθρώπινης φύσης.

Έτσι πάει κάμποσος καιρός που παρακολουθώ και τον πόλεμο του ΙΚ (Ισλαμικού Κράτους), κυρίως στην Συρία και το Ιράκ αλλά καί όπου αλλού (Λιβύη, Υεμένη, Σομαλία κτλ.) Κι όταν λέω παρακολουθώ εννοώ πως πραγματικά ενημερώνομαι σε καθημερινή βάση για όλες τις εξελίξεις. Έχω φτάσει να έχω μια επίκαιρη εικόνα όχι μόνο για τα μέτωπα και το πώς είναι κατανεμημένος ο χάρτης ελέγχου κι επιρροής αλλά και να έχω κάθε μέρα αίσθηση για τα όποια μικρά ή μεγαλύτερα συμβαίνουν: ποιος μπήκε σε ποιο χωριό, πού έπεσε ένα ντρόιντ, πού βομβάρδισε η Συμμαχία, πού πέσανε όλμοι, τί δήλωσαν οι δυτικές δυνάμεις κτλ.

Αυτό που με εντυπωσιάζει στον πόλεμο με το ΙΚ στην Συρία και το Ιράκ είναι πως, σε αντίθεση με τους περισσότερους πολέμους όπου οι συμμαχίες και τα μέτωπα είναι σχετικά απλά και ξεκάθαρα, σε αυτόν εδώ τον πόλεμο υπάρχει ένα πολύ σύνθετο σύστημα δυνάμεων, σχέσεων, αντιπαλοτήτων και συμμαχιών, οι οποίες μπλέκονται σε ένα πολύ περίπλοκο δίχτυ. Αληθινά, δεν έχω ξαναδεί τόσο σύνθετο πόλεμο.

Αυτός είναι κι ο λόγος που το συγκεκριμένο βιβλίο τράβηξε την προσοχή μου, όταν το είδα να αναφέρεται αλλού εδώ στο φόρουμ μας, και πράγματι, το διάβασα γρήγορα και με πολύ ενδιαφέρον.

Καταρχήν να σημειώσω ένα "ψεγάδι" του βιβλίου: είναι γραμμένο το 2014, εκδομένο τον Νοέμβρη δηλ. τον καιρό της σαρωτικής επέκτασης του ΙΚ, όμως πρόκειται για έναν πόλεμο ο οποίος έκτοτε συνεχίζεται σφοδρός κι έχει μάλιστα επέλθει σε νέα ισορροπία καθώς το ΙΚ έπαψε να επεκτείνεται και μάλιστα έχει γνωρίσει και μικρή συρρίκνωση τελευταία.

Στην πραγματικότητα όμως αυτό δεν αφαιρεί κάτι από την αξία του βιβλίου το οποίο έχει σαν θέμα τα αίτια τα οποία οδήγησαν στην δημιουργία του ΙΚ και στην σημαντική ενίσχυση του τζιχαντισμού, στις μέρες μας. Και πράγματι, στο βιβλίο δίνονται πολύ συγκεκριμένες απαντήσεις για το τι έφταιξε και φτάσαμε να έχουμε ένα τόσο ακραίο και βίαιο τζιχαντιστικό κίνημα και δυο χώρες στην Μέση Ανατολή παντελώς διαλυμένες.

Ο Πατρίκιος Κόκμπερν είναι ένας ψημένος κι έμπειρος ανταποκριτής μεγάλων δυτικών εφημερίδων στην Μέση Ανατολή και συχνά παραθέτει εμπειρίες του ή και εμπειρίες άμεσα εμπλεκόμενων, διανθισμένων από την προσωπική του αλληλογραφία, ενισχύοντας την άποψή του σε ένα κείμενο το οποίο, πέρα από μια στοιχειώδη δομή (τα κεφάλαια), περισσότερο μου έδωσε την αίσθηση μιας αυθόρμητης και γρήγορης εξιστόρησης. Ένιωθα σαν να καθόμαστε μαζί σε κάποιον καφενέ της Δαμασκού κι αυτός να μου διηγείται με μια μακριά ανάσα, κι ενίοτε μια ματιά πίσω απ' την πλάτη, όλα αυτά που οδήγησαν στην άνοδο του ΙΚ. Πράγμα που μου άρεσε.

Πιστεύω πως η Παγκόσμια Συγκυρία είναι πολύ ιδιαίτερη. Η Ευρωπαϊκή Ένωση χάνει την συνοχή της, μια νέα ψυχροπολεμική περίοδος μεταξύ Ρωσίας και Δύσης μοιάζει να ξεκινά, η παγκόσμια οικονομία μοιάζει να είναι εύθραυστη, ένα ακραία συντηρητικό Ισλάμ έχει θεριέψει απειλώντας να γίνει μια σαρωτική ιδέα στον αραβικό κόσμο και πέρα απ’ αυτόν, και πολεμικές αναμετρήσεις γεννιούνται εύκολα σε πολύ κοντινές περιοχές (με πολύ φρέσκια π.χ. την πολεμική σύγκρουση μεταξύ Αρμενίων και Αζέρων). Κι η Ελλάδα δέχεται, πρώτη φορά τόσο ισχυρά από όσο την ζω και την θυμάμαι, τις δονήσεις που διαπερνούν τον πλανήτη: οικονομική κρίση, πρόσφυγες, ενώ δίπλα έχει ως φυσικό εχθρό, μια ιμπεριαλιστική πολεμική δύναμη και λόγω της αλλαζονικής κεφαλής της, όσο ποτέ άλλοτε αψυχολόγητη.

Έτσι, μέσα στην προσπάθεια κατανόησης αυτής της ιδιαίτερης παγκόσμιας συγκυρίας το βιβλίο του Κόκμπερν προσφέρει άλλο ένα μικρό και χρήσιμο λιθαράκι.
 
Πρόλαβες και το διάβασες και έκανες και παρουσίαση, μπράβο :προσκυνώ:

Ειναι μικρό, βέβαια, που προσωπικά, το βρίσκω πολύ θετικό. Λογικά, θα είναι περιεκτικό, σαφές και δεν θα πλατειάζει. Το΄ χω δίπλα και με κοιτάει, μάλλον θα το πιάσω στις γιορτές.
 

Αετός

Όμορφο Νιάτο
Από τα άρθρα που έχω διαβάσει, το συμπέρασμα είναι πως οι τζιχαντιστές είναι παιδιά των Σαουδαράβων, οι οποίοι ως υποστηρικτές του Ουαχαμπισμού και έχοντες τα άφθονα πετροδολάρια, χρηματοδοτούν τζαμιά που παράγουν τα "λουλούδια" στα οποία αναφέρεται το βιβλίο. Πάντα φυσικά με την ανοχή του θείου Σαμ. Όταν αποφάσισαν (ο θείος Σαμ και οι Σαούντ) να υποστηρίξουν την πτώση του (φιλορώσου και φιλοιρανού) Ασάντ, έβγαλαν προσκλητήριο στους φανατικούς για να πάνε να πολεμήσουν στην Συρία. Κάτι η υποστήριξη των Τούρκων, κάτι των Σαουαράβων, έτοιμο το ISIS.

Οπότε το ερώτημα είναι: Λέει κάτι πολύ διαφορετικό το βιβλίο;
 

Φαροφύλακας

Απαρέμφατος Δροσουλίτης του πιο Μόρμυρου Φθόγγου
Προσωπικό λέσχης
Το βιβλίο λέει αυτά που λες εδώ κάπως απλά και φυσικά και άλλα, όπως π.χ. τους λόγους αποτυχίας του "πολέμου κατά της τρομοκρατίας" (μετά την 11η Σεπτεμβρίου) των ΗΠΑ, το οποίο αποτέλεσε κι αυτό έναν από τους διάφορους λόγους της "επιστροφής των τζιχαντιστών" καθώς και γιατί αποσπάστηκε το ΙΚ από την Αλ Κάιντα κ.α.

Και με την ευκαιρία ας δοκιμάσω να περιγράψω από την μεριά μου τα αίτια που δημιούργησαν τον πόλεμο στην Συρία και την δημιουργία του ΙΚ.

(Έχοντας τελειώσει το κείμενο της επόμενης ανάρτησης διαπιστώνω πως είναι κάπως μακρύ και ζητώ προκαταβολικά συγνώμη. Θα βάλω τώρα μερικούς τίτλους μήπως και βοηθήσω στην ανάγνωση.)
 

Φαροφύλακας

Απαρέμφατος Δροσουλίτης του πιο Μόρμυρου Φθόγγου
Προσωπικό λέσχης
Σουνίτες και Σιίτες
Για αρχή θα πρέπει να πούμε πως ο ισλαμικός κόσμος είναι διαιρεμένος σε δύο διαφορετικά δόγματα: τους σιίτες και τους σουνίτες οι οποίοι, ως αναμενόμενο, έχουν μεταξύ τους την αντιπαλότητα που έχουν δυο συγγενικές θρησκείες οι οποίες διεκδικούν μια μόνη αλήθεια. Κυρίαρχο δόγμα από τα δύο είναι οι σουνίτες. Οι σιίτες είναι κυρίαρχο δόγμα σε δύο χώρες: το Ιράκ και το Ιράν.

Γενικότερα, ο αραβικός κόσμος δείχνει να έχει ένα υστέρημα δημοκρατίας, με δικτατορίες και καταπίεση, όπου ένα θρησκευτικό δόγμα μπορεί να είναι σε μια μόνιμη εξουσία καταπιέζοντας ένα άλλο. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του Ιράκ όπου ο Σαντάμ Χουσεΐν ήταν σουνίτης και με μια αμιγώς σουνιτική κυβέρνηση καταπίεζε για χρόνια τους σιίτες. Όταν κάποτε βγήκε από την μέση, μετά από ξένη παρέμβαση, την κυβέρνηση ανέλαβαν οι σιίτες καταπιέζοντας με την σειρά τους τους σουνίτες.

Η Αραβική Άνοιξη
Κάποια στιγμή ήρθε η «Αραβική Άνοιξη» η οποία αποτελεί, κατά την γνώμη μου, σχήμα οξύμωρο αφού μετά από αυτήν στις περισσότερες χώρες δεν ήρθε το καλοκαίρι αλλά ένας βαρύτατος χειμώνας, σαν αυτόν που περιμένει ο κόσμος του Game of Thrones. Η Αραβική Άνοιξη ήταν ένα ξέσπασμα των πολιτών εναντίον των μόνιμων και καταπιεστικών καθεστώτων. Ξεκίνησε μέσα από την κοινωνική δικτύωση και άρχισε να μεταδίδεται σαν ιός από το ένα αραβικό κράτος στο άλλο με εντυπωσιακά αποτελέσματα: κυβερνήσεις δεκαετιών έπεφταν. Ονομάστηκε, βέβαια, "άνοιξη" διότι η Δύση έβλεπε σε αυτήν πράγματα οικεία και δικά της: την επανάσταση εναντίον της απολυταρχίας και τον αγώνα για δημοκρατία και ανοχή.

Το θέμα, κατά την γνώμη μου, είναι πως η δημοκρατία είναι δύσκολη κι απαιτεί ένα επίπεδο ωριμότητας που μοιάζει να λείπει από τον αραβικό και γύρω κόσμο, γενικότερα. Η πτώση διαφόρων δικτατόρων δημιούργησε κενά εξουσίας τα οποία καλύφθηκαν από φανατισμένους ισλαμιστές, οι οποίοι ήταν οι πιο ιδεολογικά συμπαγείς. Οι δικτάτορες, μέσα σε όλα τα κακά τους, κρατούσαν σφιχτά τα ηνία της εθνικής συνοχής των κρατών τους. Όταν έλειψε ο βούρδουλάς τους ξεκίνησε ένα ανεξέλεγκτο πανηγύρι.

Το Ιράκ
Ας πάμε όμως λίγο πίσω σε Ιράκ-Συρία. Το Ιράκ μετά τον Σαντάμ Χουσεΐν δεν βρήκε την δημοκρατία που ίσως απλοϊκά θα περίμενε κανείς με την πτώση του δικτάτορα. Η νέα σιίτικη κυβέρνηση καταπίεζε τους σουνίτες και η διαφθορά έφτασε σε δυσθεώρητα ύψη. Ένα από τα σημεία τα οποία η διαφθορά διάβρωσε βαθιά ήταν κι ο στρατός όπου π.χ. οι άνθρωποι πληρώναν για να γίνουν αξιωματικοί και έπειτα δηλώναν εσφαλμένο αριθμό στρατιωτών που διοικούν ώστε να παίρνουν περισσότερα χρήματα και να τα βάζουν στην τσέπη τους. Το αποτέλεσμα ήταν να υπάρχει στο Ιράκ μια πολύ δυσαρεστημένη σουνιτική μειονότητα και ένας καθόλου αξιόμαχος στρατός. Σε αυτά τα δύο πάτησε το ΙΚ, εκμεταλλευόμενο τους δυσαρεστημένους σουνίτες και νικώντας αρχικά εύκολα και σχεδόν παντού τον μισοανίκανο ιρακινό στρατό.

Η Συρία
Όσον αφορά την Συρία, εκεί υπήρχε η δικτατορία της σιιτικής οικογένειας Αλ Άσαντ. Μετά από χρόνια διακυβέρνησης του πατέρα του Χαφέζ, κι αφότου αυτός πέθανε, την εξουσία εκεί ανέλαβε ο εξίσου δικτατορικός Μπασάρ Αλ Άσαντ. Όταν λοιπόν μεταδίδεται και στην Συρία η Αραβική Άνοιξη, κι οι πολίτες βγαίνουν στους δρόμους απαιτώντας δημοκρατία, ο Μπασάρ Αλ Άσαντ αντιδρά με βίαια καταστολή και νεκρούς διαδηλωτές. Αυτό μονάχα εξοργίζει κι άλλο τους αντικαθεστωτικούς οι οποίοι σύντομα παίρνουν τα όπλα και μαζί με λιποτάκτες του συριακού στρατού ξεκινούν τον πόλεμο εναντίον της κυβέρνησης.

Όπως μπορεί να υποπτευθεί κανείς, εφόσον η κυβέρνηση Αλ Άσαντ είναι σιιτική, η αντιπολίτευση έχει ένα αντι-σιιτικό, σουνιτικό χρώμα.

Συμμαχίες
Εδώ ας δώσουμε μια πρώτη εικόνα στο μπερδεμένο δίκτυο συμπαθειών και συμμαχιών. Όπως (συνεχίζει να) υποπτεύεται κανείς οι σιίτες έχουν μεταξύ τους συμπάθεια και υποστήριξη. Έτσι, η κυβέρνηση Αλ Άσαντ υποστηριζόταν πάντα από το Ιράν αλλά και από άλλους όπως π.χ. την γειτονική Χεσμπολάχ. Άλλος παραδοσιακός υποστηρικτής των Αλ Άσαντ υπήρξε η Ρωσία για τα δικά της συμφέροντα και κυρίως διότι μέσω των Αλ Άσαντ και της βάσης της στη Συρία έχει πάτημα σε αυτήν την πολύ ενδιαφέρουσα περιοχή.

Όταν τελευταία η Ρωσία είδε την δύναμη του Αλ Ασαντ να συρρικνώνεται, μπήκε δυναμικά στο παιχνίδι υποστηρίζοντάς τον κυρίως αεροπορικά και βάλλοντας τους αντικαθεστωτικούς, πέρα από το ΙΚ. Ο Αλ Άσαντ μετά την επέμβαση των Ρώσων πήρε ξανά τα πάνω του εδαφικά. Οι Ρώσοι υπερασπίστηκαν έτσι την θέση τους ως δύναμη επιρροής της περιοχής. Η πρόσφατη κατάπαυση πυρός που συμφωνήθηκε πρόσφατα μεταξύ Αλ Άσαντ και αντικαθεστωτικών με την κηδεμονία των υποστηρικτών τους (Ρώσων, Δυτικών κτλ.) και η "απόσυρση" έπειτα των Ρώσων από την Συρία, με κάνουν να πιστεύω πως έχουν ήδη συμφωνηθεί, κρυφά κι ανεπίσημα, οι σφαίρες επιρροής. Με λίγα λόγια οι Ρώσοι πήραν αυτό που θέλουν (ένα εξ αυτών σίγουρα η διατήρηση της βάσης τους στην Συρία). Το πρόβλημα εδώ είναι πως οι Δυτικοί δαιμονοποιήσανε αρχικά τον Αλ Άσαντ και τώρα δυσκολεύονται να το μαζέψουν (αφού πια, και μετά την μετατόπιση του προβλήματος στο ΙΚ και την άμεση παρέμβαση των Ρώσων, μάλλον θα πρέπει να μείνει με κάποιον τρόπο αυτός ή η οικογένειά του στην συριακή εξουσία.)

Οι Σουνίτες υποστηρίζονται από τα σουνιτικά κράτη και κυρίως από τις μοναρχίες του Κόλπου και δει από την Σαουδική Αραβία και το Κατάρ. Η Σαουδική Αραβία όμως είναι μια αυστηρή θεοκρατία η οποία εφαρμόζει τον ουαχαμπισμό, δηλ. μια αυστηρή εφαρμογή του Ισλάμ όπου π.χ. εάν κλέψεις σου κόβουν το χέρι κι αν μοιχέψεις σε σκοτώνουν δια λιθοβολισμού. Έτσι η υποστήριξή της δεν είναι απλά στον σουνιτισμό αλλά σε μια πολύ συντηρητική κι ακραία του έκφανση. Και πράγματι, αν συγκρίνει κανείς τον ανάλγητο νόμο που εφαρμόζουν Σαουδική Αραβία και ΙΚ θα τα βρει σχεδόν όμοια. Επιπλέον, η Σαουδική Αραβία είναι ένα κράτος με χρήματα κι έτσι η επιρροή που ασκεί προς τα συμφέροντά της και την φιλοσοφία της μπορεί και είναι πολύ ισχυρή.

Άλλος υποστηρικτής του σουνιτισμού είναι η Τουρκία η οποία έχει μια γενικότερη βλέψη για σημαντική επιρροή στον ευρύτερο κόσμο του Ισλάμ, ίσως και σαν κατάλοιπο οθωμανικής μνήμης. Ειδικά στην Συρία τα συμφέροντά της είναι άμεσα και το ενδιαφέρον της εκτίνεται πέραν της ευρύτερης συμπάθειας ως προς τους Σουνίτες. Από την μία στην Συρία υπάρχει η συγγενική εθνικά τουρκμένικη μειονότητα κι από την άλλη στην βόρεια Συρία και το βόρειο Ιράκ, ακριβώς κάτω από τα σύνορά της, υπάρχουν οι Κούρδοι σε ένα Κουρδιστάν το οποίο εκτίνεται σε μια πραγματικά τεράστια περιοχή. Οι Κούρδοι αποτελούν φυσικό εχθρό της Τουρκίας κι ο κύριος λόγος είναι πως η Τουρκία έχει εκατομμύρια Κούρδους στο έδαφός της οι οποίοι έχουν καί εκεί βλέψεις αυτονόμησης.

Το Ισλαμικό Κράτος
Επιστρέφοντας, λοιπόν, χρονικά στις διαδηλώσεις κατά Αλ Άσαντ και στην δημιουργία ένοπλης επανάστασης, πρέπει να σημειωθεί πως οι επαναστάτες δεν είναι σε καμία περίπτωση μια ομογενής ομάδα. Ακριβώς το αντίθετο: αποτελούνταν κι αποτελούνται από διαφορετικές φατρίες καταπιεσμένων. Κυρίαρχο στοιχείο, πάντως, υπήρξε ένας σουνιτικός ισλαμισμός ο οποίος αναπόφευκτα υποστηρίχτηκε πολύ από την Σαουδική Αραβία και την Τουρκία, για τους λόγους που ανέφερα πιο πάνω, αλλά και από άλλα σουντικά αραβικά κράτη και δει τα μοναρχικά. Μέσα σε αυτήν την ποικίλη επαναστατημένη αντιπολίτευση υπήρχε κι ένα παρακλάδι της Αλ Κάιντα το οποίο κάποια στιγμή αποσπάστηκε και αυτονομάστηκε Ισλαμικό Κράτος. Αντιπαλότητα ανάμεσα στην κορυφή της μητρικής Αλ Κάιντα και των ηγετών του ΙΚ έχουν φέρει αυτά τα δύο σήμερα να είναι εχθροί και να πολεμούν μεταξύ τους, παρότι κι οι δύο πρεσβεύουν τον ίδιο σουνιτισμό και την ακραία εφαρμογή της σαρίας (δηλ. της κατά γράμμα εφαρμογής του Κορανίου). Κι όταν λέω πως πολεμούν εννοώ μέσα στα ίδια αυτά εδάφη της Συρίας καθώς η Αλ Κάιντα δεν εξαλήφθηκε από εκεί παρά συνεχίζει να έχει μια ισχυρή παρουσία εκεί, πλέον κυρίως μέσω του «Μετώπου Αλ Νούσρα».

Είναι αληθινά πολύ δύσκολο να σχηματίσει κανείς εικόνα για την σύνθεση του αντικαθεστωτικού τόξου. Φατρίες κι ομάδες που αλλού συνεργάζονται κι αλλού μπορεί και να αντιμάχονται. Με την ευκαιρία ας σημειωθεί πως ακόμα κι ο Συριακός Στρατός αποτελείται από επιμέρους σώματα (και δεν έχει π.χ. την ομογένεια που έχουν οι δικές μας Ένοπλες Δυνάμεις.) Βέβαια καμία σχέση με την ποικιλία των αντικαθεστωτικών.

Οι ΗΠΑ
Πάμε όμως λίγο και στον ρόλο των ΗΠΑ. Το πρώτο που θα πρέπει να σημειωθεί είναι πως οι ΗΠΑ έχουν μια στρατηγική συμμαχία με το Πακιστάν και την Σαουδική Αραβία. Και ο καθένας καταλαβαίνει πως μια στρατηγική (δηλ. μακρυπρόθεσμου στόχου) συμμαχία δεν διαρρηγνύεται εύκολα. Δίχως να μπούμε στο ποιοι είναι οι Ταλιμπάν και πώς ισχυροποιήθηκαν, μετά το χτύπημα της 11ης Σεπτεμβρίου οι ΗΠΑ ξεκίνησαν έναν «πόλεμο ενάντια στην τρομοκρατία». Εξαρχής ήταν φανερό πως στα τρομοκρατικά αυτά χτυπήματα σημαντικό ρόλο είχε η Σαουδική Αραβία (αφού π.χ. οι περισσότεροι τρομοκράτες των χτυπημάτων ήταν Σαουδάραβες) αλλά και το Πακιστάν, το οποίο πάντα φρόντιζε κι έθρεφε την Αλ Κάιντα. Παρόλα αυτά οι ΗΠΑ επιλέξανε να μην έρθουν σε μετωπική σύγκρουση με αυτές τις δύο στρατηγικά σύμμαχες χώρες. Πολύ πιθανό να συνέβαλαν εδώ διάφοροι δίαυλοι δεσμών και συμφερόντων ή και απλά να θεώρησαν πως η συμμαχίες αυτές τους εξυπηρετούν στα στρατηγικά τους συμφέροντα περισσότερο από ότι τους βλάπτουν. Έχοντας, βέβαια, κηρύξει έναν «πόλεμο κατά τις τρομοκρατίας» κάτι έπρεπε να κάνουν κι έτσι βρέθηκαν να στοχεύουν εμφατικά τον αρχηγό της Αλ Κάιντα, Μπιν Λάντεν, και να μπαίνουν στο Ιράκ γιατί δήθεν εκεί υπήρχαν «όπλα μαζικής καταστροφής», πράγμα που διαψεύστηκε τελικώς κι από τους ίδιους, βέβαια. Μια άλλη αστοχία ήταν η απλοϊκή αντίληψη πως η Αλ Κάιντα είναι μια ομάδα με αρχηγό τον Μπίν Λάντεν, πράγμα που μοιάζει να είναι διαχειρίσιμο. Στην πραγματικότητα, βέβαια, ο ακραίος τζιχαντισμός (τύπου Αλ Κάιντα, και σήμερα Ισλαμικού Κράτους) είναι μια ιδέα: ο οποιοσδήποτε οπουδήποτε τυπώνει μια μαύρη σημαία, ορκίζεται πίστη στο ΙΚ, παίρνει τα όπλα και ξεκινά τον αγώνα με χαρακτηριστικότατο παράδειγμα την Μπόκο Χαράμ στην Νιγηρία ή το ΙΚ στις Φιλιππίνες, σήμερα.

Έτσι, οι ΗΠΑ αποφεύγοντας να στοχεύσουν τον πραγματικό ένοχο κι η δύση σύσσωμη μετρώντας την Αλ Κάιντα με λάθος σταθμά, καταδίκασαν τον πόλεμο ενάντια στην τρομοκρατία σε αποτυχία.

Οι Κούρδοι
Ειδική μνεία αξίζει να γίνει και στους Κούρδους διότι είναι σήμερα ένας μετρήσιμος παίκτης στην σκακιέρα.

Οι ΗΠΑ έχοντας δει τα άσχημα αποτελέσματα της παρουσίας αμερικανικού στρατού σε Αφγανιστάν, Ιράκ κτλ. (όπου το μεγαλύτερο πρόβλημα προέκυπτε ακριβώς όταν έφευγε ο στρατός και δημιουργούταν κενό δύναμης), και με την στοιχειώδη σωφροσύνη που διακρίνει τον Ομπάμα έναντι του ανεκδιήγητου Τζωρτζ Μπους, αποφεύγουν να επαναλάβουν παλιά λάθη και να στείλουν σήμερα στρατό ξηράς ενάντια του ΙΚ και επιχειρούν, κατά κύριο λόγο, αεροπορικά και μέσω της διεθνούς συμμαχίας που σχημάτισαν. Μόνο που ένας πόλεμος δεν γίνεται να κερδηθεί μόνο από αέρος, χρειάζεται οπωσδήποτε στρατός ξηράς. Στην αρχή του συριακού αλαλούμ, λοιπόν, και στοχεύοντας να ανατρέψουν τον Αλ Άσαντ, ξεκίνησαν να χρηματοδοτούν τους αντικαθεστωτικούς επαναλαμβάνοντας ουσιαστικά ένα παλιότερο λάθος (αυτό με τον Μπιν Λάντεν) να οπλίζουν και να δυναμώνουν κάποιον ακραίο που μισεί τον δυτικό πολιτισμό. Διότι, όπως είπαμε, στο σύνθετο μοτίβο των αντικαθεστωτικών υπήρχε ένας ακραίος σουνιτισμός ο οποίος εκφραζόταν μεταξύ άλλων μέσω της Αλ Κάιντα στην Συρία, η οποία μεταπλάστηκε σε ΙΚ.

Όταν το θεριό (το ΙΚ) μεγάλωσε, οι ΗΠΑ κι η Δύση πάψανε να βλέπουν τον Αλ Άσαντ σαν το κύριο πρόβλημα και κατονόμασαν το ΙΚ σαν εχθρό νούμερο ένα.

Οι Κούρδοι της Συρίας και του Ιράκ είναι ένας πολεμικός λαός με δικό του οργανωμένο στρατό, τους Πεσμεργκά, και μάλιστα έχουν στην κατοχή τους και μερικά άρματα μάχης, λάφυρα παλιών πολέμων. Δεν έχουν, φυσικά, πολεμική αεροπορία (αν και τώρα μου έρχεται πως τελευταία κάτι πήρε το μάτι μου για μια δωρά ελικοπτέρων, σινούκ και άλλων). Είναι όμως αξιόμαχοι (αν και ο Cockburn στο βιβλίο του το αμφισβητεί κάπως· η μετέπειτα όμως εξέλιξη του πολέμου, αυτά τα δύο τελευταία χρόνια, επιβεβαιώνει το αξιόμαχο των Πεσμεργκά) κι επιπλέον οι Κούρδοι σαν λαός είναι κοντά στις δυτικές αξίες: υποστηρίζουν την ανοχή στην διαφορετικότητα, την ισότητα με το γυναικείο φύλο κτλ. (και γενικότερα αριστερίζουν). Οπότε, έφτασαν να αποτελούν έναν σημαντικό παράγοντα και τακτικό σύμμαχο της δύσης η οποία τους έχει εξοπλίσει με ελαφρύ οπλισμό (πιστόλια, αυτόματα όπλα, αντιασφυξιογόνες μάσκες κτλ.) και με κάποια οχήματα, τελευταία. Σε συνδυασμό με την συμμαχική αεροπορία έγινε ένας πλήρης στρατός ο οποίος ανακατάλαβε πολλές από τις περιοχές του ΙΚ κι η Δύση σήμερα βασίζεται σημαντικά επάνω τους στον πόλεμο ενάντια στο ΙΚ. Για παράδειγμα, αυτήν την στιγμή που μιλάμε, κι εδώ και κάμποσο καιρό, ετοιμάζεται ανακατάληψη της Μοσούλης σε συνεργασία Πεσμεργκά με Ιρακινό Στρατό (οι οποίοι έχουν υπάρξει κι εχθροί μεταξύ τους) και κάποιων αμερικανών πεζοναυτών και συμβούλων.

Μην ξεχνάμε, όμως, πως η Τουρκία δεν θέλει ενδυνάμωση των Κούρδων, η οποία πια μοιάζει αναπόφευκτη, κι ειδικά αν κάποια μέρα νικηθεί το ΙΚ διότι ανεξαρτησία των Κούρδων της Συρίας και του Ιράκ θα βάλει στο τραπέζι πιο έντονα το θέμα ανεξαρτησίας των δικών της Κούρδων.

Έτσι γεννιέται ένα από τα πολλά παράδοξα αυτού του πολέμου: η Τουρκία να έχει γεννήσει το ΙΚ και τώρα να μάχεται εναντίον του (και μέσω της συμμαχίας), κι επίσης να είναι σύμμαχος των ΗΠΑ οι οποίες εξοπλίζουν και εκπαιδεύουν τους Πεσμεργκά την ίδια ακριβώς στιγμή που η Τουρκία τους βομβαρδίζει.

Πάντως, προσωπικά, είμαι λίγο επιφυλακτικός (ακόμα) για την αντιπαλότητα μεταξύ Τούρκων και ΙΚ. Βλέπω π.χ. τις τελευταίες μέρες το ΙΚ να βάλλει με το πυροβολικό του κατά του τουρκικού Κίλις, πράγμα που μου μοιάζει παντελώς άσκοπο, κι αναρωτιέμαι εάν αυτό δεν εξυπηρετεί τελικά την Τουρκία η οποία βρίσκει έτσι πάτημα να επιχειρήσει εναντίον τους και να μπει και να έχει παρουσία (και έχει) στο συριακό κι ιρακινό Κουρδιστάν.

Συμπέρασμα
Όμως διαπιστώνω πως ήδη μακρηγόρησα, και παρότι τώρα που το ξαναδιαβάζω βλέπω πως έχω αφήσει ένα σωρό πράγματα απ' έξω, ας δοκιμάσω να κλείσω αυτό το κείμενο με τα συμπεράσματα. Τα αίτια της ανόδου των τζιχαντιστών είναι: η αδυναμία του Ιράκ να βρει την δημοκρατία του μετά τον Σαντάμ, και το κράτος καταπίεσης και διαφθοράς που μοναχά γιγαντώθηκε μετατρέποντας την χώρα σε εύφορη γη για ακραίες ιδεολογίες και αφήνοντας την ανοχύρωτη, με έναν στρατό σκέτη φούσκα. Η Αραβική Άνοιξη που αποσταθεροποίησε την Συρία δημιουργώντας γόνιμο έδαφος να μεταδοθεί κι εκεί πέρα η σουνιτική δυσαρέσκεια κι ο ακραίος ισλαμισμός ο οποίος χρηματοδοτήθηκε και υποστηρίχτηκε από Τουρκία, Σαουδική Αραβία κ.α. Επίσης, η αποτυχία των ΗΠΑ στον "πόλεμο κατά της τρομοκρατίας".

Όλα αυτά που έγραψα εδώ δίνουν μια πολύ απλή και στοιχειώδη πρώτη εικόνα για όποιον θέλει να κατανοήσει τί συμβαίνει εκεί.

Όπως και να 'χει, τα περισσότερα από αυτά εδώ καλύπτονται από το συγκεκριμένο βιβλίο του Πατρίκιου Κόκμπερν.
 

Ιαβερης

Κοινωνός
Φαρε, συγχαρητηρια για το αρθρο σου! :σύμφωνοι: Το διαβασα με μεγαλο ενδιαφερον και με εβαλες στο τρυπακι ν' αγορασω το βιβλιο.:ναι:
 

Φαροφύλακας

Απαρέμφατος Δροσουλίτης του πιο Μόρμυρου Φθόγγου
Προσωπικό λέσχης
Χαίρομαι, Ιαβέρη. Και μιας κι εκδηλώνεις έτσι το ενδιαφέρον σου για το θέμα, επίτρεψέ μου να φλυαρήσω λίγο ακόμα και να δούμε πού βρισκόμαστε σήμερα, Απρίλη του 2016.

Η Εξάπλωση του ΙΚ
Καταρχήν ένα πολύ ανησυχητικό πράγμα είναι πως πράγματι, το ΙΚ είναι κάτι περισσότερο από οργάνωση: είναι ιδέα, κι έτσι εξαπλώνεται. Θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε πως το ΙΚ έχει εξαπλωθεί πέραν της περιοχής Συρίας-Ιράκ. Έχει τον έλεγχο μεγάλης περιοχής στην Αίγυπτο, στο Σινά, ελέγχει ένα σημαντικό μέρος των παραλίων της Λιβύης, —350 χλμ. από την Κρήτη— και μάχεται να εισβάλει στην Τυνησία (σημειωτέον, την 2η χώρα εξαγωγής μαχητών προς το ΙΚ), δραστηριοποιείται στην Νηγηρία μέσω Μπόκο Χαράμ (της οποίας το όνομα σημαίνει, σε ελεύθερη μετάφραση: «όχι στην δυτική παιδεία»· αυτό ενδεικτικό της σχετικής κουλτούρας και δεν πρέπει να πέφτουμε από τα σύννεφα όταν διαπιστώνουμε μίσος για την Δύση σε βασανισμένες χώρες, που η Δύση τις έχει εκμεταλλευτεί και ξεζουμίσει), στην Σομαλία, την Υεμένη, τις Φιλιππίνες κ.α. Και μιλάμε για μέρη όπου το ΙΚ έχει περιοχές υπό τον έλεγχό του.

Διότι αν πούμε να μιλήσουμε για τρομοκρατικές επιθέσεις με βόμβες και αυτοκτονούντες τζιχαντιστές τότε η δράση του ΙΚ επεκτείνεται σε ένα πολύ μεγαλύτερο πεδίο μέχρι την καρδιά της Ευρώπης και πόλεις σύμβολα του δυτικού πολιτισμού όπως το Παρίσι. (Ο Κόκμπερν προβλέπει κάτι παρόμοιο, στο βιβλίο του, αν και υποθέτει σαν στόχο τις ΗΠΑ).

Οι δυνάμεις απέναντι στο ΙΚ
Στο μεταξύ οι δυτικοί είχαν την προνοητικότητα, αυτήν την φορά, να παίξουν ένα πιο συντηρητικό παιχνίδι, από την μία χρησιμοποιώντας τους Κούρδους και τις ντόπιες δυνάμεις ξηράς κι από την άλλη επιχειρώντας αεροπορικά μέσα από μια συμμαχία η οποία συμπεριλαμβάνει καί σουνιτικές χώρες, τις ίδιες αυτές που χρηματοδοτήσαν την γέννηση του ΙΚ, έτσι ώστε το ισλάμ κι οι σουνίτες να μην δουν εδώ άλλη μια σταυροφορία αλλά, όσο γίνεται, μια οικουμενική συμμαχία ενάντια σε τρελούς φανατικούς.

Έτσι, κι ο αναξιόμαχος κι αναξιοπαθούντας ιρακινός στρατός που περιγράψαμε πριν, με συνεχή εκπαίδευση κι ανασυγκρότηση, έφτασε να μην είναι σήμερα το άχρηστο σκορποχώρι που ήταν το 2014 κατά την σαρωτική εξάπλωση του ΙΚ. Βέβαια, δεν γίνεσαι σούπερ δύναμη από την μία μέρα στην άλλη, και θυμάμαι πριν καναν μήνα, και σχετικά με την προετοιμασία ανακατάληψης της Μοσούλης, έναν αξιωματικό των Πεσμεργκά να λέει: "ξέραμε πως ο ιρακινός στρατός έχει τα χάλια του αλλά δεν φανταζόμασταν τόσο πολύ. Μακάρι να είχαμε εμείς τα όπλα που έχουν αυτοί στην διάθεσή τους." Όπως και να ‘χει, βλέπω τόση μακρηγορία κι αναβολή στην προετοιμασία ανακατάληψης της Μοσούλης που τρέφω ελπίδες πως ίσως ετοιμάζεται κάτι καλά οργανωμένο.

Τα "καλά" νέα είναι πως το ΙΚ μέσα στην αλαζονεία της τεράστιας επιτυχίας του και στην αφέλεια να πιστεύει πως τους προστατεύει ο Αλάχ, δεν νοιάστηκε για συμμαχίες κι έστρεψε τους πάντες εναντίον του. Και νομίζω πως αλλάζεις πολύ τις πιθανότητές σου για επιτυχία όταν μείνεις δίχως φίλους και στους εχθρούς σου συγκαταλέγονται όλες οι υπερδυνάμεις του πλανήτη. Ειδικά η τελευταία εκεχειρία, η οποία σε γενικές γραμμές τηρείται (με εξαιρέσεις πάντα και π.χ. αυτές τις μέρες οι Κούρδοι μάχονται με τον Συριακό στρατό στο Καμισλί, ακριβώς πάνω στο σύνορο με την Τουρκία), αφορά άπαντες πλην του ΙΚ, με αποτέλεσμα π.χ. αντικαθεστωτικοί και συριακός στρατός να σταματήσουν να τρώγονται μεταξύ τους και να στραφεί ο καθένας στα δικά του μέτωπα με το ΙΚ, και να σημειώνουν επιτυχίες. (Αυτό το σφάλμα του ΙΚ, να κάνει τους πάντες εχθρούς, το αναφέρει ο Κόκμπερν κάπου στην αρχή στο βιβλίο του.)

Οι πόροι του ΙΚ
Κάτι που πρέπει να αναφερθεί είναι οι χρηματικοί πόροι του ΙΚ, το χρήμα οποίο αποτέλεσε το σημαντικό καύσιμο κίνησης της οργάνωσης. Δεν ήταν μόνο οι ξένες χρηματοδοτήσεις κι ο σύγχρονος εξοπλισμός που έφτανε στα χέρια του (αρχικά από ανοησία των δυτικών οι οποίοι εξοπλίζαν τους εχθρούς του Αλ Άσαντ). Από ένα σημείο και μετά είχε στα χέρια του πετρελαιοπηγές και πουλούσε πετρέλαιο. Και βέβαια, καταλαμβάνοντας μεγάλα αστικά κέντρα όπως η Φαλούτζα κι η Μοσούλη, βρισκόταν με άφθονο σπαρταριστό χρήμα στα χέρια (διότι ποιος δεν θα ήθελε π.χ. να βρεθεί ξάφνου με τα αποθέματα μιας τράπεζας στα χέρια; ) Και βέβαια άλλοι πόροι είναι το λαθρεμπόριο αρχαίων κι η φορολογία που επέβαλε στους πολίτες (και άντε να αρνηθείς να δώσεις όταν έρθει να μαζέψει χρήμα ο μαχητής του ΙΚ).

Σήμερα η αεροπορικές επιθέσεις έχουν ξετινάξει ένα σημαντικό μέρος των εγκαταστάσεων πετρελαίου που έχει στα χέρια του το ΙΚ κι ενίοτε έχω δει να βομβαρδίζονται στοχευμένα κτήρια όπου φυλούσε το ΙΚ χρηματικά αποθέματα, όπου εκεί δηλ. πρέπει να φανταστούμε στίβες χαρτονομίσματα να γίνονται σκόνη. Η συρρίκνωση των εσόδων του ΙΚ πρέπει να θεωρείται δεδομένη και π.χ. θυμάμαι πριν μήνες κάλεσμα του ΙΚ προς τους μαχητές του να δεχτούν μείωση του μισθού τους στο μισό.

Εδώ ας αναφερθεί κι ο ρόλος της Τουρκίας η οποία ποτέ δεν ασφάλισε πραγματικά τα σύνορά της στο λαθρεμπόριο τζιχαντιστικού πετρελαίου ή στο πήγαινε-έλα μαχητών προς το ΙΚ και ο Πούτιν δεν έλεγε μπαρούφες όταν τα είπε σε όλους νέτα-σκέτα, με δορυφορικές φωτογραφίες, για το ποιούς δρόμους ακολουθεί το λαθραίο πετρέλαιο, ξεμπροστιάζοντας την Τουρκία στους συμμάχους της.

Η ανακοπή της επέκτασης του ΙΚ
Όπως και να 'χει, με αυτά και αυτά δηλ. την εκεχειρία που στρέφει άπαντες κατά του ΙΚ, την εκπαίδευση Κούρδων και Ιρακινών από τις ξένες δυνάμεις, τις αδιάκοπες αεροπορικές επιδρομές από την συμμαχία (τις οποίες ο Κόκμπερν απαξιώνει το 2014 μα οι οποίες έχει αποδειχθεί στο μεταξύ πως έχουν επιφέρει σημαντικά αποτελέσματα) αλλά και την στρατιωτική επέμβαση των Ρώσων οι οποίοι μετά την "απόσυρσή" τους παραμένουν ουσιαστικά και συνεχίζουν να βοηθούν τον Αλ Άσαντ (και η μισή πτώση της Παλμύρας θα πρέπει να χρεωθεί σε αυτούς καθώς κι όλος ο καθαρισμός της από νάρκες και παγίδες, μετά την νίκη) το ΙΚ όχι μόνο σταμάτησε επιτέλους να επεκτείνεται στην περιοχή αλλά έχει γνωρίσει και μια μικρή αλλά όχι ευκαταφρόνητη συρρίκνωση. Αυτήν την στιγμή το ΙΚ είναι περισσότερο στην άμυνα παρά στην επίθεση, παρότι πάντα δοκιμάζει και μια επιθεσούλα εδώ κι εκεί, δίχως όμως ουσιαστικά κέρδη.

Το μέλλον;
Τί θα πρέπει να περιμένουμε; Ένα πόλεμο που έχει να κρατήσει πολύ ακόμα κι έτσι το τεράστιο κύμα προσφύγων να συνεχίζεται για πολύ. Και θα ήθελα να το διαφωτίσω λίγο περισσότερο αυτό. Παρακολουθώντας καθημερινά τα μέτωπα εκεί βλέπω π.χ. πως για να πέσει ένα μικρό χωριό συχνά γίνονται μάχες επί μαχών όπου το χωριό μπορεί να περνάει εναλλάξ στα χέρια των δύο εχθρών. Μπορεί να φανταστεί κανείς τι σημαίνει να μένεις σε αυτό το χωριό το οποίο γαζώνεται από σφαίρες και όλμους αδιάκοπα και από όπου μπορεί να διωχθείς ή και να εκτελεστείς γιατί π.χ. ανήκεις στο λάθος δόγμα; Εάν λοιπόν ένα χωριό πέφτει τόσο δύσκολα, μια μεγάλη πόλη πέφτει αληθινά πολύ δύσκολα κι ο μεγάλος πληθυσμός της το μόνο που ήδη θέλει είναι να φύγει και να σωθεί. Εάν π.χ. σήμερα δεν φεύγει κανείς από την Ράκα αυτό οφείλεται στο ότι δεν μπορεί να φύγει. Εάν σε δουν στον δρόμο οι μαχητές του ΙΚ να το πας για προσφυγιά, σε εκτελούν επιτόπου κι ίσως γυρίσουν και σκοτώσουν και κανέναν από την οικογένειά σου που έμεινε πίσω. Όταν όμως ο πόλεμος αρχίσει κι η βόμβες πέφτουν δεξιά αριστερά κι οι γειτονιές αρχίσουν να περνάνε στα χέρια του ενός και του άλλου τότε κι ο πληθυσμός έχει την ευκαιρία και την έξτρα ώθηση, μέσα στον χαμό της μάχης, να πάρει τον δρόμο της προσφυγιάς. Τώρα, το πού θα πάει, είναι κι αυτό ένα θέμα. Όσο πιο παραταταμένες είναι οι μάχες για τις πόλεις, πάντως, τόσο μεγαλύτερο θα είναι το κύμα των προσφύγων.

Κοιτώντας πια το ΙΚ η Αλ Κάιντα μοιάζει απλά με αβγουλάκι. Το τέρας αυτό έχει μέγεθος και βέβαια, κι εδώ το χειρότερο είναι πως λειτουργεί σαν ιός που κολλάει από το ένα ισλαμικό κράτος στο άλλο. Η Δύση έχει πολύ δύσκολα θέματα να λύσει. Τις προσφυγικές ροές που φτάνουν αδιάκοπα στην Ευρώπη και μαζί το ισλάμ που είναι μια λίγο έως πολύ συντηρητική θρησκεία (και πάνω που είπαμε πως ο ευρωπαϊκός χριστιανισμός εκπολιτίστηκε, ηρέμισε κι απέκτησε μια σχετική ανοχή), μια θρησκεία ξένη προς την ευρωπαϊκή κουλτούρα και φυσιογνωμία και μπαχτσέ για ανατροφή ακραίου ισλαμισμού από την μία και ακροδεξιάς ξενοφοβίας από την άλλη, καί τα δύο παθογένιες της εποχής. Και μαζί το πώς θα βοηθήσει να αντιμετωπιστεί το ΙΚ σε Συρία και Ιράκ αλλά και Λιβύη και αλλού χωρίς η επέμβασή της να γυρίσει μπούμερανγκ, όπως έχει γίνει ξανά και ξανά στο παρελθόν.

Δεν ξέρω αν μπορεί να γίνει ασφαλής εκτίμηση. Θέλω να πιστεύω πως το ΙΚ θα καταπολεμηθεί σε Ιράκ και Συρία (σε μια πολύ μακρόσυρτη διαδικασία) αν και από εκεί και πέρα είναι θέμα το τί καλύτερο μπορεί να προκύψει τάχα εκεί πέρα. Οι Κούρδοι σίγουρα θα βγουν κερδισμένοι αν και είναι επίσης θέμα το πόσο κερδισμένοι. Θα φτάσουν, άραγε, πρώτη φορά στην πολυπόθητη αυτονομία; Όμως μπορεί τάχα να σβήσει το ΙΚ από τον χάρτη; και τί θα γίνει στις άλλες χώρες όπου αυτό έχει παρουσία; Και μπορεί να βρει π.χ. την ισορροπία της η Λιβύη, η οποία έχει χάσει κι αυτή τον μπούσουλα μετά την πτώση του Καντάφη; (Ο Ομπάμα παραδέχεται την πτώση Καντάφη σαν ένα λάθος της θητείας του.)

Το κακό είναι πως το παγκόσμιο τοπίο μοιάζει να βρίσκεται σε κουφόβραση. Βρισκόμαστε στην αρχή του τέλους για το ΙΚ ή μήπως απλά στην αρχή από κάτι συνολικότερο και μεγαλύτερο;
 
Φοβερη παρουσιαση Φαροφυλακα!! Ειδικα η 2η αναρτηση μου φανηκε πολυ ενδιαφερουσα γιατι δεν ειχα ψαξει ιδιαιτερα για το τι συμβαινει σημερα σχετικα με τον isis (πανω κατω ηξερα μονο οτι απο επιτιθεμενος ειναι πλεον σε θεση αμυνας και πως οι δυναμεις του Ασαντ εχουν καταφερει σημαντικες νικες).
Το βιβλιο ειναι οντως ακριβως αυτο που ειπες: Σαν να σου τα εξιστορει ενας εμπειρος τυπος απο την Μεση Ανατολη με ολες τις λεπτομερειες που αφορουν, οχι μονο τις πολιτικες που ακολουθουν οι εκαστοτε ηγεσιες, αλλα και τι λεει ο λαος και πως αντιλαμβανεται καταστασεις.
 

Φαροφύλακας

Απαρέμφατος Δροσουλίτης του πιο Μόρμυρου Φθόγγου
Προσωπικό λέσχης
Χαίρομαι που την βρήκες χρήσιμη. :)

Με την ευκαιρία, ας πούμε πως η εκεχειρία, αυτές τις μέρες, σπάει, δυστυχώς, όλο και περισσότερο και ήδη στο Χαλέπι γίνεται και πάλι χαμός.

Το Χαλέπι είναι μια πονεμένη πόλη καθώς εκεί έχουν πάτημα όλοι: ένα μέρος της πόλης είναι στα χέρια του Αλ Άσαντ, ένα μέρος είναι στα χέρια των αντικαθεστωτικών, οι Κούρδοι έχουν κι αυτοί πάτημα στην πόλη και ακριβώς απ' έξω βρίσκεται και το ΙΚ. Οι μάχες στο Χαλέπι αυτήν την στιγμή είναι κυρίως μεταξύ Αλ Άσαντ και αντικαθεστωτικών.

Άλλη περίπτωση που δείχνει πως η εκεχειρία καταρέει είναι η μάχη που έγινε μόλις προχθές στο Αφρίν όπου, από όσο μπορώ να καταλάβω, οι επαναστάτες έκαναν επίθεση κατά των Κούρδων, που όμως κατέληξε σε ξεκάθαρη ήττα. Πρέπει να σκοτώθηκαν γύρω στους 80 αντικαθεστωτικούς έναντι καμιάς 10ριάς Κούρδων. Υποθέτω πως οι αντικαθεστωτικοί ήταν είτε Τουρκμένοι, είτε γενικότερα φίλιοι προς την Τουρκία. Έπειτα οι Κούρδοι φόρτωσαν τα πτώματα των ηττημένων σε μια μεγάλη καρότσα και τα βγάλανε βόλτα μέσα στην πόλη και πανηγύριζαν. Από τις πολλές σκληρές σκηνές του πολέμου.

Επίσης, τελευταία υπάρχουν συγκρούσεις ανάμεσα σε ΙΚ και Τουρκία. Για παράδειγμα, το ΙΚ κατέστρεψε προχθές τρία τουρκικά αυτοκινούμενα πυροβόλα (Τ-155), στην συνοριογραμμή. Αληθινά, δεν μπορώ να καταλάβω γιατί σκαλίζουν την Τουρκία. Από την μία δεν μπορώ να αμφισβητήσω τις εχθροπραξίες που βλέπω, από την άλλη δεν μπορώ και να κατανοήσω τον σκοπό τους. Νιώθω πως κάτι μου διαφεύγει εδώ.
 

Φαροφύλακας

Απαρέμφατος Δροσουλίτης του πιο Μόρμυρου Φθόγγου
Προσωπικό λέσχης
Για τις "εχθροπραξίες" του ΙΚ κατά της Τουρκίας αναρωτιέμαι, πραγματικά, αν δεν ήταν σικέ και π.χ. σε συννεόηση με τον φίλιο στην Τουρκία ΕΣΣ (FSA) (και όχι βέβαια με το ΙΚ). Αυτό που μου έκανε τότε εντύπωση, που έγραψα το παραπάνω, ήταν ότι οι επιθέσεις του ΙΚ γίνονταν παντελώς αδικαιολόγητα και προς την πόλη Κίλις, κάτω από την οποία όμως κατά κύριο λόγο έδραζε ο ΕΣΣ. Ομοίως, μου είχε φανεί κάπως.. παράξενο, ας πούμε, που στην καταστροφή των τριών πυροβόλων δεν σκοτώθηκε κανένας Τούρκος.

Πατώντας σε εκείνα, λοιπόν, βρήκε έπειτα αφορμή η Τουρκία (για να "προστατευτεί") να εισβάλει αεροπορικώς, αλλά και με λίγο στρατό, και σε συνεργασία με τον ΕΣΣ στην Συρία ώστε να ανακόψει την πορεία των Κούρδων οι οποίοι πέρασαν ακόμη και τον Ευφράτη και κατέλαβαν τον Μανμπίτζ. Αυτήν την στιγμή που μιλάμε ΕΣΣ+Τουρκία μάχονται ενάντια στους Κούρδους για το ποιος θα καταλάβει το Αλ Μπαμπ, το οποίο θα εξασφάλιζε στην Τουρκία ένα κενό στην στάτους κβο κουρδική ζώνη σε Ιράκ-Συρία. Κι όλα αυτά με τον Ερντογάν να δηλώνει πως η Μοσούλη είναι... τουρκική! (Ακριβώς τον καιρό που αμφισβητεί ανοιχτά και την Συνθήκη της Λοζάνης, θέτοντας στην ουσία θέμα συνόρων με την Ελλάδα). Ιράκ και Συρία δεν έχουν καμιά ψευδαίσθηση με τις επεκτατικές προθέσεις της Τουρκίας με το πρώτο να δηλώνει πως ο τουρκικός στρατός είναι στρατός κατοχής και την δεύτερη να απειλεί πως αν δει τουρκικό αεροπλάνο μέσα στον χώρο της, θα το καταρρίψει.

Έτσι λοιπόν, μοιάζουν κάπως στημένες όλες εκείνες οι επιθέσεις κι αξιολογώντας κατά πόδι, φαίνεται πως το μόνο που καταφέρανε ήταν να δικαιολογήσουν το ντου των Τούρκων. Φαντάζομαι, δηλ., εκείνες τις επιθέσεις να έρχονται όχι από το ΙΚ αλλά από τον ΕΣΣ σε συνεννόηση με την Τουρκία. Φαντάζομαι, βέβαια. Ποιος μπορεί να πει με βεβαιότητα.

Παρένθεση: Δεν ξέρω εάν μπορούμε να καταλάβουμε εδώ, πόσο σημαντική είναι η παραμονή μας στην ευρωζώνη. Η Τουρκία είναι υπερδύναμη της περιοχής και με τον Ερντογάν να έχει πια παγειώσει την θέση του ως μονοκράτορας είναι πιο εύκολο να διεξάγει επεκτατικές πολιτικές καθώς και πόλεμο. Πέρα από το ΝΑΤΟ στο οποίο ανήκουμε (αλλά στο οποίο μπορεί να μείνουμε εκτός υπόγειων συνεννοήσεων των ισχυρότερων), δεν νομίζω πως οι χώρες της ευρωζώνης θα επιτρέπανε έναν πόλεμο σε μια χώρα που ανήκει σε αυτήν και χρησιμοποιεί το ευρώ, διότι ένας πόλεμος, βέβαια, αποσταθεροποιεί το νόμισμα της χώρας. Βέβαια, εδώ το νόμισμα ανήκει σε μια γενικότερη δομή και δεν θα γκρεμοτσακιζόταν αλλά ένα ταρακουνήματα σίγουρα θα το είχε. Ως εκ τούτου, η βούληση Σόιμπλε κι όποιων άλλων για έξοδό μας από το ευρώ ίσως μοιάζει κι ύποπτη. Όχι πως ενορχηστρώνουν κάτι αυτοί αλλά σκέφτομαι πως ίσως απλά μπορούν να δουν τους κινδύνους μιας δυνάμει αποσταθεροποίησης της περιοχής μας. Αν κι ίσως, πάλι, οι λόγοι είναι πως απλά είμαστε μια αδύνατη οικονομικά χώρα που ίσως δεν βοηθάει το στάτους του ευρώ. Ποιος ξέρει; Πάντως, ας μην αναφερθούμε στην αστειότητα της Ελλάδας, όταν ήρθε ο Τσίπρας στα πράγματα, να νομίζει πως θα απειλήσει τους εταίρους με έξοδό μας από το ευρώ. Δεν έχω δει να παίζει κάποιος πιο τζούφιο χαρτί και να νομίζει (μόνο ο ίδιος) πως έχει το 10 το καλό.


Εντωμεταξύ μόλις διέρευσε (σε εξωφρενικά ύποπτο χρονισμό, λίγο πριν τις εκλογές) ημέιλ της Κλίντον όπου φαίνεται πως γνώριζε πως το Κατάρ κι η Σαουδική Αραβία χρηματοδοτούσαν κρυφά το ΙΚ και διαβάζω στο ίντερνετ πως αυτό δήθεν είναι αποκάλυψη μεγαλύτερη από το βιντεάκι με τα σεξιστικά σχόλια του Τραμπ (για το πώς μπορεί να πιάσει τις γυναίκες από το μ***). Διαβάζω, λοιπόν, το κείμενο, και πέρα από το ότι δεν βλεπω πραγματικά κάτι το επιλήψιμο διότι, βέβαια, γίνεται να έχεις έναν φίλο ή συνεργάτη και να γνωρίζεις πως κάνει κάποια βλακεία ή ατασθαλεία. Αυτό που βλέπω είναι πόσο τσάκαλος και μέσα στα πράγματα είναι αυτή η γυναίκα.

Εάν πράγματι στέκει η διαρροή. Γιατί σήμερα δεν μπορείς να πάρεις τίποτα δίχως επιφύλαξη.

Θα μου πείτε, τί τα γράφω εδώ; Ας πούμε απντέιτ στο βιβλίο. (Διάβαζε: δεν έχω πού αλλού να τα πω :)))) )
 

Χρυσόστομος

Κοινωνός
Δεν ειχα ξαναδει αυτο το νήμα. Πολυ ενδιαφερουσες και κατατοπιστικες οι αναρτησεις σου Φαρε. Μου εδωσες μια πληρη εικόνα για το τι συμβαινει εκει και μου ξεδιαλυνες πολλά θολά σημεια που είχα. :σαςευχαριστώ: Παντως δεν νομίζω να εχει υπαρξει στην ιστορια πιο πολυσυνθετος πολεμος απο αυτόν εδω.
 

Φαροφύλακας

Απαρέμφατος Δροσουλίτης του πιο Μόρμυρου Φθόγγου
Προσωπικό λέσχης
Έχω ακούσει σε συνέντευξη τελευταία τον Αθανάσιο Δρούγο, ο οποίος είναι πολύ κατατοπισμένος γεωπολιτικός αναλυτής (αλλά όχι και νηφάλιος), να ισχυρίζεται πως δεν θα σχηματιστεί Κουρδικό κράτος καθώς κάτι τέτοιο, για διάφορους λόγους, δεν είναι καθόλου εύκολο. (Τελευταία είδα πάρα πολλές συνεντεύξεις του και δεν μπορώ να θυμηθώ τώρα το ακριβές βιδεάκι όπου είδα το συγκεκριμένο).

Βλέπω τώρα σε συνέντευξη τον καθηγητή Ιωάννη Μάζη να ισχυρίζεται πως η απόφαση για δημιουργία Κουρδικού κράτους είναι ειλημμένη.

Να πω εδώ λίγο πως οι Κούρδοι σε αυτόν τον πόλεμο έχουν παίξει πολύ καθοριστικό ρόλο και βγαίνουν δυναμωμένοι σε πολλά μέτωπα: καθολική στρατιωτική κατοχή συμπαγούς και πολύ συγκεκριμένης περιοχής, δυναμωμένο στράτευμα, ισχυρή συμμαχία με τις ΗΠΑ κτλ. Και κυρίως, κατά την γνώμη μου, πως όταν καταλαγιάσει ο πόλεμος οι στρατοί Συρίας και Ιράν μάλλον δεν θα έχουν ιδιαίτερη όρεξη να εμπλακούν σε νέο διευρυμένο πόλεμο εναντίον των Κούρδων, εάν αυτοί ανακηρύξουν μονομερώς κράτος, αναλόγως και το πώς θα παίξουν οι διεθνείς συσχετισμοί, βέβαια. Ιδιαίτερα στις ΗΠΑ νομίζω πως βολεύει ένα Κουρδικό κράτος με το οποίο θα έχουν κλείσει εκ των προτέρων πολύ καλά ανταλλάγματα (βάσεις, πετρέλαια κτλ.) Δηλ. νομίζω πως καί οι Κούρδοι θα δίναν ισχυρότατα ανταλλάγματα για κράτος καί οι ΗΠΑ θα βολεύονταν τρομερά με ένα κράτος στο οποίο θα είχαν πλήρη επιρροή εκεί στην καρδιά της Μέσης Ανατολής. Βέβαια, κι ο Δρούγος δίνει λόγους για τους οποίους δεν είναι καθόλου εύκολο να σχηματιστεί κουρδικό κράτος.

Σκέφτομαι πως οι Αμερικανοί μετά τον "proxy war" θα μπορούσαν να έχουν και μια "proxy peace".

Το ότι θα πάρουν κάτι σημαντικό οι Κούρδοι, θα πάρουν. Θα είναι οι πιο νικητές από τους νικητές του πολέμου (διότι π.χ. ο Συριακός στρατός και να εξαληφθεί το ΙΚ θα έχει χάσει εδάφη. Το Ιράκ θα έχει κατεστραμένες πόλεις, διχασμένο πληθυσμό. Οι Κούρδοι παίξαν σε αυτήν την παρτίδα, κατά κάποιον τρόπο, με ξένο στοίχημα). Το θέμα είναι τι.

Έτσι, και καθώς οι εκτιμήσεις του Δρούγου και του Μάζη είναι αντικρουώμενες (βέβαια του Μάζη είναι μεταγενέστερη και άρα μπορεί να αξιοποιεί νεώτερα στοιχεία, όπως την είδηση για δημοψήφισμα των Κούρδων κτλ. Το οποίο είναι ένα νέο πολύ ενδιαφέρον θέμα. Διαβάζω πως η Τεχεράνη δεν θα τους υποστηρίξει, μάλιστα σχεδόν απειλεί. Οι Αμερικανοί από την άλλη απλά λένε πως η ημερομηνία (μέσα στον Σεπτέμβρη, για την ώρα) πρέπει να πάει πιο πίσω και άρα... δεν λένε "μην το κάνετε". Αρχίζει να υπάρχει χώρος για κάποιες πρώτες αναγνώσεις.)

Σε οποιαδήποτε περίπτωση, βάζω αυτήν την σημείωση εδώ ώστε να επιστρέψουμε σε αυτήν όταν κάποτε καταλήξει το θέμα, έτσι από περιέργεια.

Παρεμπιπτόντως, κι επειδή διαβάζω στην πρώτη ανάρτηση:
Καταρχήν να σημειώσω ένα "ψεγάδι" του βιβλίου: είναι γραμμένο το 2014, εκδομένο τον Νοέμβρη δηλ. τον καιρό της σαρωτικής επέκτασης του ΙΚ, όμως πρόκειται για έναν πόλεμο ο οποίος έκτοτε συνεχίζεται σφοδρός κι έχει μάλιστα επέλθει σε νέα ισορροπία καθώς το ΙΚ έπαψε να επεκτείνεται και μάλιστα έχει γνωρίσει και μικρή συρρίκνωση τελευταία.
Έτσι για την ενημέρωση να σημειώσω πως ο πόλεμος σε Ιραν-Συρία έχει σημειώση πρόοδο και μια σημαντικότατη καμπή. Το ΙΚ έχει συρρικνωθεί πάρα πολύ πλέον. Έχει χάσει τις μεγάλες πόλεις, όπως την Μοσούλη, και πλέον βάλλεται η "πρωτεύουσά" του, η Ράκκα, και είναι απλά θέμα χρόνου να πέσει (όμως θα πάρει μήνες ακόμα). Εδώ και λίγο καιρό ο Συριακός στρατός, ενισχυμένος (έχει στην διάθεσή του το δυναμικό που μαχόταν στο Χαλέπι και κάνει επιστρατεύσεις) και δίχως ισχυρή αντίσταση στην ανοιχτωσιά απλά παρελαύνει παίρνοντας πίσω τεράστιες εκτάσεις που κρατούσε το ΙΚ, με σκοπό να προλάβει να φτάσει στην μοιρασμένη Ντέιρ Εζόρ, την τελευταία μεγάλη πόλη, μετά την Ράκκα, όπου έχει παρουσία το ΙΚ. Βέβαια, την ίδια την Ράκκα δεν την πρόλαβε αν και τουλάχιστον πρόλαβε να ανακόψει την πορεία Τούρκων (και Τουρκμένων) προς τον νότο. Να εκφράσω επίσης την εκτίμηση πως ο στρατός του Αλ Άσαντ είναι αυτήν την στιγμή ανώτερος από αυτόν των αντικαθεστωτικών ο οποίος όσο βαστάει το οφείλει κυρίως στην ισχυρή υποστήριξη Αμερικανών (παντού και κυρίως στον νότο) και Τούρκων (στον βορρά).

Βέβαια, όταν εξαληφθεί το ΙΚ τίποτα δεν θα έχει ακόμα τελειώσει καθώς ένα μέρος της χώρας είναι στα χέρια αντικαθεστωτικών, ένα μέρος στην επιρροή των Τούρκων κι ένα μέρος σε έλεγχο των Κούρδων.

Μικρή σημείωση: Επειδή βλέπω να αναφέρω πιο πάνω την Αλ Νούσρα, να πω πως δεν θα την βρει κάποιος με αυτό το όνομα πια στο τοπίο. Εδώ και κάμποσο καιρό άλλαξε το όνομά της σε Τζαμπατ Φατέχ αλ Σαμ (προσωπικά, πιστεύω πως το έκανε διότι το προηγούμενό της όνομα ήταν πολύ στενά συνδεμένο στα μάτια των δυτικών με την Αλ Κάιντα και φαντάζομαι πως θέλουν να διευκολύνουν την πρόσβασή τους σε δυτικά όπλα κτλ. που ούτως ή άλλως καταλήγουν στους συμμάχους τους "μετριοπαθείς ισλαμιστές". Στο μυαλό μου παραμένει απίστευτο το ότι οι Αμερικανοί υποστηρίζουν ενεργά την εξτρεμιστική πλευρά του πολέμου η οποία όχι απλά είναι αντι-Δυτική αλλά ακριβώς το ίδιο σώμα κι η ίδια κουλτούρα που έφερε εκείνο το απίστευτο πλήγμα μέσα στις ΗΠΑ, την 11η Σεπτεμβρίου: η Αλ Κάιντα και το σινάφι της!)
 

Φαροφύλακας

Απαρέμφατος Δροσουλίτης του πιο Μόρμυρου Φθόγγου
Προσωπικό λέσχης
Μετά και την πτώση της Ράκκας, στα χέρια των Κούρδων, και της Ντέιρ Ερζόρ στα χέρια του Αλ Άσαντ, το παιχνίδι για το ΙΚ έχει τελειώσει. Παρότι έχουν ακόμα μια σεβαστή περιοχή στα χέρια τους, εκεί δεν υπάρχει εκεί μεγάλη πόλη που να καθυστερήσει τα πράγματα. Οι αντίπαλοι στρατοί αυτήν την στιγμή, Κούρδοι, Αραβικός Συριακός Στρατός και Ιρακινός Στρατός, ο καθένας αυτόνομα, απλά παρελαύνουν κατακτώντας την μία περιοχή μετά την άλλη και την μία κωμόπολη μετά την άλλη, πολλές φορές σε αγώνα ταχύτητας ποιος θα πρωτοπρολάβει.

Οι μαχητές του ΙΚ είτε πέφτουν νεκροί, είτε κάνουν τις βαλίτσες τους για να γυρίσουν από εκεί που ήρθαν. Οι εισαγώμενοι, τουλάχιστον. Θέλω να πιστεύω πως τα κράτη που εξήγαγαν μαχητές προς το ΙΚ, όπως Τυνησία, Ρωσία, Γαλλιά κτλ. έχουν ήδη λάβει τα μέτρα τους. Ήδη βλέπω να συλαμβάνονται στις περιοχές του πολέμου κάποια μούτρα που κάποτε μοστράρισαν σε εκείνα τα βιντεάκια με τις φρικτές εκτελέσεις.

Βέβαια, όταν σβήσει παντελώς "το Χαλιφάτο", τίποτα δεν θα έχει λήξει. Από την μία έχουμε την ISIS η οποία σίγουρα θα αφήσει πίσω κρυμένους πράκτορες και φαντάζομαι πως θα συνεχίσει γενικότερα με χτυπήματα. Κάποιοι από αυτούς που θα απομείνουν ίσως να αποτραβηχτούν σε χώρες όπου η ISIS έχει πάτημα, όπως Υεμένη, Αίγυπτο κτλ.

Όμως το μεγάλο ενδιαφέρον είναι τί θα απογίνει με τις υπόλοιπες δυνάμεις, όταν αποτελειώσουν τον κοινό εχθρό τους, το ΙΚ. Η Αλ-Κάιντα έχει ένα γερό πάτημα στα ΒΔ της Συρίας και κάπου εκεί έχουν πατήσει κι οι Τούρκοι με κανονική εισβολή επί του Συριακού εδάφους. Όμως το κυριότερο: τί θα απογίνει με τους Κούρδους. Δεν μου μοιάζει τελείως αδύνατη μια κοινή κίνηση κατά των Κούρδων από όλους όσους δεν θέλουν να δουν τα κράτη τους να μοιράζονται, δηλ. Τουρκίας, Συρίας, Ιράκ και Ιράν. Ελπίζω οι Κούρδοι να έχουν κάνει πολύ γερές συμφωνίες με τις ΗΠΑ. Έχει πολλά κράτη που φοβούνται αποσχίσεις (πολύ χαρακτηριστικό το καταλανικό πρόβλημα της Ισπανίας, αυτές τις μέρες) κι ίσως βρουν αντιπαλότητα κι εκεί που έλπιζαν να βρουν κατανόηση.
 
Top