Χειρούργος ή χειρουργός;

Γιωργ Σταμ

Όμορφο Νιάτο
Επίσης, οι γιατροί επιμένουν να λένε τον εμετό "έμετο", που σ' εμένα τουλάχιστον ακούγεται πολύ παράξενο.
Σωστά! :)

Η έμεση - το έμεσμα - ο έμετος. Το εκλαϊκευμένο "εμετός" δεν ξέρω πώς έχει προκύψει στην καθομιλουμένη. Επίσης είναι ο σπλήνας (και όχι η σπλήνα), οι παρίσθμιες αμυγδαλές (και όχι αμυγδαλιές). Αν θυμηθώ και κάτι άλλο που λέγεται διαφορετικά θα το πετάξω εδώ :)
 
Ο Μπαμπινιώτης πάντως δίνει και την σπλήνα και τον σπλήνα σωστά :). Ο σπλήνας αναφέρει πως χρησιμοποιείται κυρίως στην ιατρική και προέρχεται από το αρχαίο σπλάχνον (το) και τονίζει πως εμφανίζει δυσεξήγητη ποικιλία στον μορφολογικό της σχηματισμό!!

Αμυγδαλιά νομίζω είναι το δένδρο και αμυγδαλή είναι ο αδένας, ο οποίος όμως πήρε το όνομα του λόγω του σχήματός του που μοιάζει με αμύγδαλο!!:)
 
Last edited:

Κλασικιστής

Όμορφο Νιάτο
Παλιότερα θυμάμαι να επικρατεί ο τύπος χειρούργος. Θυμάμαι (μάλλον κάπου στην δεκαετία του '80) να διαβάζω την επιστολή ενός γιατρού, σε κάποιο έντυπο, όπου έλεγε πως θα πρέπει να λέμε χειρουργός και πως η κατάληξη -ούργος συνηθίζεται σε κακόσημες λέξεις: κακούργος, πανούργος κτλ.

Το ίδιο πράγμα σημειώνει κι ο Μπαμπινιώτης στο λεξικό του:
Το σωστό είναι το οξύτονο χειρουργός (λ. αρχαία) αφού όλα τα σύνθετα σου -ουργός (,-ο-εργός) τονίζονται στη λήγουσα: δημιουργός, οπλουργός, ξυλουργός, μηχανουργός, πυροτεχνουργός, υπουργός, σιδηρουργός, μουσουργός, δραματουργός, θαυματουργός, λειτουργός, υφαντουργός, αυτουργός, στιχουργός κ.ά. Σε -ούργος (παροξύοταν) σχηματίστηκαν μόνο τα (κακόσημα) κακούργος και πανούργος και, κατ' αυτά, το νεότ. ραδιούργος. Άρα χειρουργός, και όχι χειρούργος. Ας σημειωθεί ότι η λ. χειρουργός, πρωτού φτάσει να σημαίνει "τον γιατρό που επεμβαίνει χειρουργικώς" (από τον 1ο αι. μΧ.) σήμαινε "τον εργαζόμενο με τα χέρια, χειρωνακτικά", τον τεχνίτη και τον καλλιτέχνη.

Το βρίσκω λογικό αν και η γλώσσα, βέβαια, στρίβει δύσκολα αν μάθει από νωρίς κάπως μια λέξη. Έτσι, προσωπικά λέω χειρούργος, θεωρώντας σωστούς καί τους δύο τύπους.
Για να μη διαφωνούμε, Φαροφύλακα, προτείνω μια "συμβιβαστική" λύση, να λέμε δηλαδή χειρουργό τον σωστό επιστήμονα και χειρούργο τον ... χασάπη!
 

Φαροφύλακας

Απαρέμφατος Δροσουλίτης του πιο Μόρμυρου Φθόγγου
Προσωπικό λέσχης
Είναι κι αυτή μια προσέγγιση! :)))
 
Top