Σηκώνω ή Σηκόνω;

Δρ Μωσέ

Κοινωνός
Καλημέρα σας, αγαπητέ μου, και ευχαριστούμε για την ενδιαφέρουσα ερώτηση.

Είναι γνωστό ότι τα αρχαία συνηρημένα ρήματα σε -όω μεταπλάστηκαν σε -ώνω (π.χ. ὀρθῶ, -όω > ορθώνω, βεβαιῶ, -όω > βεβαιώνω κτλ.). Εντούτοις, πριν από την ανάπτυξη της ιστορικοσυγκριτικής γλωσσολογίας ως επιστήμης και την εδραίωση των διδαγμάτων της υπήρχε η εσφαλμένη εντύπωση ότι ο μεταπλασμός προέκυψε απευθείας στον ενεστώτα, ότι δηλαδή ο ενεστώτας π.χ. σηκόω έδωσε τον τύπο σηκώνω (θεωρώντας το -ν- ευφωνικό), και γι' αυτό τα ρήματα αυτής της προέλευσης γράφτηκαν σποραδικά με -ο- στην παραλήγουσα (π.χ. σηκόνω, σκοτόνω, θυμόνω κ.ά.).

Έχει αποδειχθεί, ωστόσο, ότι ο μεταπλασμός αυτών των ρημάτων ξεκίνησε από τους συνοπτικούς τύπους σε -ωσα, -ώσω (π.χ. ἐσήκ-ωσα, σηκ-ώσω - ἐδήλ-ωσα, δηλ-ώσω) με αναλογία που δεν είναι της παρούσης, οι οποίοι οδήγησαν ομαλά σε ενεστώτα -ώνω. Επομένως, η γραφή με -ω: σκοτώνω, πληρώνω, σηκώνω κτλ. είναι η μόνη ετυμολογικά σωστή.

Ευχαριστώ.
 
Top