Στην Βόρεια Ελλάδα υπάρχουν διάσπαρτα "συμμαχικά κοιμητήρια" που φιλοξενούν στρατιώτες, κυρίως Βρεττανούς, νεκρούς του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Συντηρούνται από την Commonwealth War Graves Commission κι είναι τακτοποιημένα και πανέμορφα.
Όταν επισκέπτομαι κάποιο τέτοιο κοιμητήριο (και χρησιμοποιώ αυτήν την λέξη γιατί έτσι το έχουν στ' Αγγλικά: cemetery) βουρκώνω. Περνώ πάνω από τα μνήματα ένα-ένα και διαβάζω τα ονόματα και τις νεκρικές επιγραφές, όπως: “Ever remembered by his mother”
ή για κάποιους που δεν αναγνωρίστηκαν επιγραφές όπως: “A Soldier of the Great War - Known Unto God”. Τώρα κι αυτοί, και οι άνθρωποι που προλάβαν να τους αγαπήσουν, όλοι σκόνη.
Και τις ηλικίες τους: 19, 20 κτλ. Παλικαράκια που σκοτωθήκαν μόλις ανδρώθηκαν.
Μέσα στην γαλήνη του κοιμητηρίου νιώθω μαγικά κάτι από το βίαιο σοκ εκείνου του μακρινού πια πολέμου, που τότε τον είπαν απλά the Great War, δίχως να υποπτεύονται πως ερχόταν άλλος ένας πολύ μεγαλύτερος και πολύ πιο συγκλονιστικός. Τους κοιτάζω έναν-έναν και θέλω να κρατήσω κάτι από την πλάκα τους, σαν τιμή, για την ζωή που αφήσαν εκεί, στην ιστορική συγκυρία όπου έτυχε να βρεθούν. Συγκινούμαι βαθιά.
Μέσα σε όλα νιώθω και έναν δεσμό με το φύλο μου. Ο πόλεμος είναι φρικτός για όλους, αλλά οι άντρες τον βιώνουν διαφορετικά, πιο βίαια, πιο φονικά, πιο καθοριστικά.
Άκουγα εχθές το πανέμορφο Army Dreamers της τόσο ιδιαίτερης Kate Bush και οι στίχοι μου φέραν όλα αυτά στο μυαλό:
Four men in uniform to carry home my little soldier
What could he do? Should have been a rock star.
But he didn't have the money for a guitar.
What could he do? Should have been a politician,
But he never had a proper education.
What could he do? Should have been a father,
But he didn't even make it to his twenties.
What a waste, Army Dreamers.
Δυστυχώς, το βίντεο κλιπ δεν είναι καλό, για ένα τόσο όμορφο και τραγικό τραγούδι:
κι ίσως γι'αυτό, κυκλοφορούν πολλές εκδοχές
με ζωγραφιές, στο instagram, σχεδόν σαν trend.