Οι συγγραφείς οφείλουν να μιλούν;

[Αριάδνη]

Από μικρό παιδι με αποσχολεί αυτό το ζητημα, πολλοι λένε η σιωπή σε εναν εκωφαντικό αιωνα ειναι μορφη συμπεριφοράς! πολλοι κυκλοφορούν σαν να έχουν δεκα στόματα και κανένα αυτί! Λοιπον η λογοτεχνια ειναι μια μορφή τεχνης, οφειλει ο συγγραφεας να βγαινει στα μεσα μαζικης ενημέρωσης και να εκθετει το εργο του , να μοιραζεται σκεψεις και πεποιθησεις σιγουρα χρειαζεται ως ενα βαθμό αλλα μετα χρειαζεται η περαιτερω προβολή και δημοσιευση, καθως και να μιλα για δικα του προσωπικα θέματα..χρειαζεται; ο Ελυτης π.χ. ειχε διαλεξει την σιωπή και ελεγε οτι πια στον αιωνα μας νιωθει περιττός! ουτε ο Λειδαβιτης εδινε ευκολα συνεντευξεις..μ' αρεσε η σεμνοτητα αυτων των ανθρωπων, μεγαλοι αλλα ηξεραν να μην προβαλλουν την μεγαλωσυνη τους παρα με το εργο τους, ο χρονος αλλωστε ειναι ο καλυτερος κριτης για ενα εργο!
Μηπως ο καλλιτεχνης μιλά τελικά μεσω του εργου του και μεχρις εκεί, και οποιος κατάλαβε, καταλαβε..για μενα χρειαζεται αντισταση στους πρόχειρους και ευκολους λόγους και από μερους των καλλιτεχνων.και των δημιουργων..πρεπει να μιλαει κανεις οταν εχει κατι να πει! αφηστε που τα λογια χωρις εργα ειναι μη-ωφελιμα καποιες φορές και κανουν χειροτερο κακό..ασε που αν δεν μιλας καθε μερα αφηνεις ενα μυστηριο να πλανιεται γυρω απο το ονομα σου! θα ηθελα να ακουσω τις γνωμες σας στο θεμα..καμια φορα και η σιωπη ειναι ασυμβιβαστη, το εχετε σκεφτεί αυτο;

 

[Χρυσηίδα]

Αριάδνη, για μένα το έχεις απαντήσει ήδη το ερώτημα. Οι συγγραφείς μιλούν με το έργο τους. Η ερώτηση, μάλιστα, αν "οι συγγραφείς οφείλουν να μιλούν" μου ακούγεται παράδοξη, αφού αυτή είναι η δουλειά τους: να μιλούν μέσα από τα κείμενά τους.

Τα υπόλοιπα είναι θέμα μάρκετινγκ και υπάρχουν συγγραφείς που το χειρίζονται πολύ καλά και με αξιοπρέπεια το θέμα και συγγραφείς που ξεφεύγουν. Κι εγώ αγαπώ τους καλλιτέχνες που δείχνουν σεμνοί και αποφεύγουν τη δημοσιότητα.

Παρόλα αυτά, όταν βγαίνουν στη δημοσιότητα όχι για να μιλήσουν για το έργο τους, αλλά για την επικαιρότητα, πράγμα που έχω δει αρκετά συχνά να γίνεται, τότε πάντα θα σταθώ να τους ακούσω. Και μάλιστα πολύ πιο προσεχτικά απ' ό,τι ακούω τους πολιτικούς και τους δημοσιογράφους μας.

 

[Μιχαλιος]

Όντως παράδοξο το ερώτημα...
πιστεύω όμως πως δεν έχουν καμία αρμοδιότητα παραπάνω από μας στο να μιλάνε για πολιτική και πράγματα τα οποία δεν κατέχουν και μάλιστα πολλές φορές εκ του ασφαλούς,
ο αναγνώστης πάντως οφείλει να καταλαβαίνει ό,τι γουστάρει. (όταν μιλάμε για φιλολογία φυσικά)

 

[Χρυσηίδα]

Όντως παράδοξο το ερώτημα... ο αναγνώστης πάντως οφείλει να καταλαβαίνει ό,τι γουστάρει. (όταν μιλάμε για φιλολογία φυσικά)

Μιχαλιό, συμφωνώ βέβαια με αυτό που λες, αλλά νομίζω ότι η παρένθεσή σου δεν είναι και τόσο απαραίτητη. Πάντα όλοι μας, σε όλα τα θέματα, καλώς ή κακώς, συνηθίζουμε να καταλαβαίνουμε ό,τι γουστάρουμε. Είτε αυτό λέγεται πολιτική, είτε θρησκεία, είτε αθλητισμός. Πόσο μάλλον στην τέχνη, που απευθύνεται εκτός από το συναίσθημα και στις αισθήσεις μας.

 

[Μιχαλιος]

Ο γιατρός οφείλει να καταλάβει αυτά που του πασάρουνε και όχι αυτό που γουστάρει όταν διαβάζει ανατομία, όπως και ο φυσικός, όπως και ο μαθηματικός... μπορεί βέβαια να αναρωτηθεί να διαφωνήσει σε κάποια πράγματα, αλλά αν δεν έχει αποτέλεσμα και το σωστό αποτέλεσμα, τότε πρέπει να κάτσει και να μάθει αυτά που του πασάρουνε, αυτά που αποδεδειγμένα οδηγούν στο σωστό αποτέλεσμα.

 

[Φένια]

Επειδή οι μέγιστοι των συγγραφέων δεν βρίσκονται πια στη ζωή, δεν ξέρουμε αν ήταν και ομιλητικοί (Σαίξπηρ, Γκαίτε, Θερβάντες). Οι πλέον πνευματώδεις συνήθιζαν να εκφράζουν άποψη επί παντός επιστητού (Μαρκ Τουέην, Τζωρτζ Μπέρναρντ Σω). Αλλοι ήταν κραυγαλέοι όσον αφορά τον τρόπο ζωής τους (Σκότ Φιτζέραλντ, Χεμινγουέη). Κάποιοι ήταν από λιγομίλητοι έως ερημίτες (Σάλιντζερ), ασκητές (Καζαντζάκης), ερωτύλοι (Λόρδος Βύρων). Καταλήγω ότι η προσωπικότητα και οι συνήθειες ενος συγγραφέα λίγο έχουν να κάνουν με την ποιότητα της γραφής του και τον πλούτο των ιδεών και γνώσεών του. Γενικεύοντας, θα έλεγα ότι οι μεγάλοι λογοτέχνες/ καλλιτέχνες βρίσκονται υπεράνω κριτικής και μικρό ρόλο παίζει η καθημερινή τους ζωή στην τέχνη τους.

 

[Αριάδνη]

Ο γιατρός οφείλει να καταλάβει αυτά που του πασάρουνε και όχι αυτό που γουστάρει όταν διαβάζει ανατομία, όπως και ο φυσικός, όπως και ο μαθηματικός... μπορεί βέβαια να αναρωτηθεί να διαφωνήσει σε κάποια πράγματα, αλλά αν δεν έχει αποτέλεσμα και το σωστό αποτέλεσμα, τότε πρέπει να κάτσει και να μάθει αυτά που του πασάρουνε, αυτά που αποδεδειγμένα οδηγούν στο σωστό αποτέλεσμα.

εννοεις οτι εδω εχουμε το πειραμα την κοινη συνησταμενη των θετικων επιστημων; γιατι συμφωνω με την Χρυς , η θρησκεια , η τεχνη δεν ειναι αυταποδεικτα..

 

[Μιχαλιος]

Δεν κατάλαβα τι εννοείς λέγοντας αυταπόδεικτα...
Αλλά κι εγώ συμφωνώ με τη Χρυσηίδα που συμφωνεί μαζί μου

(Η τέχνη και η θρησκεία νομίζω πρέπει να απαγορευτούν στο φόρουμ μας εγώ τα μπερδεύω κιόλας αυτά τα δυο... )

 

[Αριάδνη]

αυτοποδεικτα, δηλ. οτι μπορει να επαληθευτούν, π.χ. οι τυποι των μαθηματικών ενω την τεχνη την αισθανεσαι παρα την εξηγεις, οπως και την φυση και το μεταφυσικό, δεν μπαινει σε αποδειξεις..
Μιχαλιο ολοι συμφωνουμε μεταξυ μας τελικά και οι τρεις γνωμες συμπίπτουν, τωρα η Φενια εχει δικιο , αν ενας συγγραφεας εχει το χαρισμα να ρητορευει το εχει: π.χ. ο Ουαιλντ μιλουσε πολυ αλλα ηξερε τι θα πει και πως θα το πει..ηταν δεινος συζητητης, περα απο καθε αμφιβολια με λεπτο χιουμορ!
και το μαρκετινκ συμφωνω ειναι μερος της ζωης μας , απευθυνεται σε κοινωνικες ομαδες καταναλωτων και πως αλλιως θα ερθει το προιον στον αγοραστη να τον ικανοποιησει αν δεν γινει και η καταλληλη διαφημηση, συμφωνω πολυ με την Χρυς , ολα με αξιοπρεπεια αν χρησιμοποιηθουν μπορει να βοηθησουν!

 

[Μιχαλιος]

Εγώ δεν μπορώ να μη διαφωνήσω με απόψεις που αφορούν λογοτεχνία και ο τρόπος με τον οποίο διατυπώνονται μοιάζει απόλυτος και αδιαμφισβήτητος.
Μου φαίνεται πολύ αστείο-αντιπαθητικό να υπάρχουν οι μέγιστοι οι οποίοι αράζουν στο πάνθεον της αιώνιας λογοτεχνίας λαμπεροί, δοξασμένοι, άφθαστοι και νεκροί.
Εντάξει δεν έχει νόημα μεγάλο, νομίζω με μάθατε και ξέρετε τι θα πω πάνω κάτω σε τέτοια θέματα πια.

 

[Ρεγινόρα]

Και εγώ συμφωνώ με τον προλαλήσαντα και τις προλαλήσασες. Αν έχεις κάτι ουσιαστικό να πεις, τότε να το πεις, το δέχομαι γιατί είσαι και άνθρωπος καλλιεργημένος ως συγγραφέας και σκεπτόμενος. Αν είναι όμως να φαμφαρολογείς απλά και μόνο για να πεις κάτι, καλύτερα σώπασε και άσε το έργο σου να μιλήσει καλύτερα. (Πράγμα το οποίο ισχύει βέβαια για όλους τους ανθρώπους και όχι μόνο για τους συγγραφείς. Σιχαίνομαι τους πολυλογάδες).

 

[Αντέρωτας]

Ο γνωστός Αρκάς αποφεύγει τη δημοσιότητα γιατι απο οσο εχω ακουσει, ακολουθει αυτη τη λογικη.

Βεβαια πιστευω οτι ειναι θεμα οργανισμου, και οχι θεμα σεμνοτητας. Πιστευω οτι σε καμια περιπτωση δε θα ηθελα να βλεπω τη μουρη μου εδω κι εκει. Απλα θα είχα αλλεργία, ή φοβία σε μια τέτοια ιδέα.

 

[Αριάδνη]

Ηταν ωραιο όταν ο Ουγκο εκανε παρεμβολές και μιλούσε για την κοινωνική αδικία ακόμα και μεσα στο κοινοβούλιο των Γαλλων τα βρωντοφωναζε..αλλα και ο Ντικενς μιλουσε για τα ορφανά και την σκληροτητα του δικαστικού συστηματος της Αγγλιας, των φυλακών και ενγενει των φτωχών κοινωνικων παροχών της Βικτωριανης Αγγλιας, αλλα και τον γολγοθα των φτωχων χρεωστων τα ειχε ζησει άλλωστε ο άνθρωπος από μικρο παιδι! ο Μποπμ Ντυλαν τι θα μπορουσε να πει παραπάνω απο το εργο παλι που παρουσιασε, για πολλους θεωρειται συγχρονος ποιητης και οισ τιχοι του διδασκονται σε πανεπιστημια!

τεσπα εχετε παρατηρησει οτι υπάρχουν δυο σταδια στην ζωή των δημιουργων, ενα που η καλλιτεχνικη τους εμπνευση φτανει στο απόγειο γιατι ειναι στρατευμένοι στον σκοπό που υπηρετουν και ενα δευτερο που ισως χωνονται στην τριφυλη και πολυτελη ζωή και κει η εμπνευση τους σταματά σαν να τους εκδικειται και αυτή..μετα γινονται βεντετες και παυουν να ειναι καλλιτεχνες!

 

[Χρυσηίδα]

Νομίζω ότι μπλέκουμε δύο εντελώς διαφορετικά πράγματα εδώ πέρα. Το αν μας φαίνεται σωστό και θεμιτό οι συγγραφείς να διαφημίζουν το έργο τους είναι για μένα μια απολύτως κατανοητή ερώτηση, στην οποία έχω ήδη δώσει την δική μου απάντηση.

Αυτό όμως είναι κάτι εντελώς διαφορετικό από την προσωπική ζωή των συγγραφέων. Τι σχέση έχει αν ο Βύρωνας ήταν ερωτύλος ή όχι, αν ο Πόε ήταν μέθυσος ή όχι ή αν ο Φιτζέραλντ έκανε την τάδε ή τη δείνα ζωή; Τι σημασία έχει αν ο οποιοσδήποτε καλλιτέχνης, που το έργο του μας αγγίζει, ενέδιδε στην τρυφηλή ζωή;

Αυτές οι πιπεράτες λεπτομέρειες για τη ζωή τους, το κουτσομπολιό δηλαδή, είναι ένα προϊόν που απευθύνεται στην ανθρώπινη περιέργεια να κρυφοκοιτάμε στις ζωές των άλλων. Πρόκειται για λεπτομέρειες που δεν έχουν να κάνουν με το έργο των συγγραφέων και πάνω απ' όλα για λεπτομέρειες που τις μαθαίνουμε μέσω τρίτων και όχι από τους ίδιους τους καλλιτέχνες. Δεν βγήκε κανένας ποτέ να πει δημοσίως "εγώ θέλω πολλές γυναίκες ταυτόχρονα" ή "εμένα μου αρέσουν οι υλικές απολαύσεις". Άρα πιστεύω ότι όλα αυτά βγαίνουν αυτομάτως εκτός του αρχικού ερωτήματος του τέθηκε.

Η προσωπική ζωή του καθενός μας είναι για μένα κάτι που καμιά σχέση δεν έχει με τη δουλειά μας. Πολλοί προσπάθησαν να γίνουν συγγραφείς για καθαρά βιοποριστικούς λόγους. Άλλοι τα κατάφεραν και με το παραπάνω (και δεν νιώθω την ανάγκη να αναφέρω τα ονόματά τους) και άλλοι όχι. Δεν υπάρχει κάτι κατακριτέο σ' αυτό.

 

[Αριάδνη]

Καλη μου Χρυς, εχεις απόλυτο δίκιο, εχω μπλέξει δυο πραγματα σε ενα θέμα, ο ενθουσιασμός μου, μαλλον φταει, παντως μαθαινοντας κατι περισσοτερο γι' αυτους που αγαπάμε, ερχομαστε και πιο κοντα τους παντα με σεβασμό και αγάπη και θαυμασμό για τα πρόσωπα τους, αυτο βεβαια ηταν αλλου ποστ θεματος!
οχι για να βρουμε κατι να ψεξουμε αλλα για να δουμε το στυλ του γραψιμος τους καλυτερα, αυτοι οι ανθρωποι επηρεασαν την παγκόσμια διανοηση, δεν ειναι διατροντες αστερες, οι εγκυκλοπαιδιες και η βικεπαιδεια εχουν πολυ περισσότερες λεπτομερειες για την ζωή τους.)..τεσπα θα ελεγα όμως οτι και η ιδιωτικη ζωή του καθε συγγραφεα αλλα και η εποχή του επηρεαζει τον τρόπο με τον οποιο γραφει, δεν γινεται αλλιως γι'α υτο εχουμε τοση ποικιλια και τιποτα να μην ηξερες γι' αυτους θα μαντευες στοιχεια του χαρακτηρα τους δηλ. ο Τζακ Λοντον ειχε την περιπέτεια στο αιμα του, μπαρκαρε σε ενα πλοιο ξαφνικα μια ηλιολουστη μερα και σαλπαρε ευκολα σε ταξιδια..φαινεται και στο γραψιμο του αυτό, η λατρεια της αγριας φυσης που εχει..και ο Κρονιν γραφει για γιατρους-θυματα του συστηματος υγειας, ηταν και ο ιδιος γιατρός..και τα εζησε απο μεσα όλα αυτά, o Ντικενς για ανημπορους χρεωστες που μπαινουν φυλακη γιατι η ιστορια του πατερα του ηταν ετσι και ο Ουγκο επηρεαστηκε απο το πνευμα της γαλλικης επαναστασης..και η Μποβουαρ σαν γνησια φεμινιστρια υπερασπιζε στα γραπτα της τον φεμινισμό, ο Παπαδιαμαντης τον ασκητισμό και ουτω καθε εξής..και σιγουρα αφου υπαρχουν τοσο διαφορετικοι χαρακτηρες αλλους τροπους θα ειχε βρει ο καθενας να προωθησει και το εργο του!

Ας μην επεκταθω αλλα πιστευω οτι το εργο αντικατροπτιζει παντα τον καλλιτεχνη, θελοντας και μη..συγνωμη αν κουρασα η αν βγηκα πολυ εκτος θεματος.., σιγουρα μπορει να κανω και λαθος, με καθε σεβασμό..πραγματικά με μεγαλη αγαπη για τους συγγραφεις μας, Ελληνες και μη!

 

[Μορφέας]

Κι εγώ πιστεύω πως ο καλλιτέχνης μιλά μέσω του έργου του που δεν είναι αναγκαίο να εντάσσεται στο πλαίσιο της στρατευμένης τέχνης. Πολλά έργα που μιλούν απλά για τον άνθρωπο και την ομορφιά θεωρούνται επικίνδυνα απο την κυρίαρχη, καθεστηκυία τάξη και γι αυτό δεν προβάλλονται όσο θα έπρεπε ή και καθόλου.
Πρόσφατα, ο Ιατρόπουλος (ο ποιητής) συνέταξε ένα κείμενο με το οποίο υποτίθεται πως καυτηρίαζε τη σιωπή της διανόησης μπροστά στα σημερινά προβλήματα του ελληνικού κόσμου. Προσωπικά διαφωνώ. Δεν είναι αυτός ο ρόλος του διανοούμενου. Αν θέλει βέβαια κανείς δεν του αφαιρεί το λόγο. Όμως ο άνθρωπος του λόγου καια της τέχνης πρέπει πρώτιστα να μιλά μέσα από το έργο του. Από εκεί και πέρα, είναι στο χέρι του καθενός να λάβει τα κατάλληλα ερεθίσματα που υπάρχουν άφθονα γύρω του.

 

[Αναστασία Ιουστίνη]

Και γω αναρωτιέμαι...Που είναι οι συγγραφείς της Ελλάδας τώρα που ο κόσμος τους έχει ανάγκη περισσότερο από ποτέ; Που είναι να αφυπνίσουν τον λαό οι πνευματικοί άνθρωποι αυτής της χώρας;

Να σας πω που είναι: στο facebook και "πουλάνε" σαν τρελοί τον εαυτό τους...Έχω αηδιάσει...Απορώ αν ζούσε ο Λουντέμης (και τόσοι άλλοι)τι θα έλεγε...Και, κυρίως, τι θα έκανε....Ντροπή...

 

[Ωρείθυια Χάμιλτον]

Μπέρτολτ Μπρεχτ
Συνέδριο για την υπεράσπιση της κουλτούρας, Παρίσι 1935

Κι η τέχνη πρέπει, σ’ αυτούς τους καιρούς των αποφάσεων ν’ αποφασίσει. Μπορεί να κάνει τον εαυτό της όργανο μιας μικρής μερίδας ορισμένων που παίζουν τις θεότητες της μοίρας για τους πολλούς και που απαιτούν μια πίστη που πρέπει πρώτ’ απ’ όλα να είναι τυφλή, και μπορεί να σταθεί στο πλευρό των πολλών και να βάλει τη μοίρα τους στα δικά τους χέρια. Μπορεί να παραδώσει τον άνθρωπο στις συγχύσεις, τις αυταπάτες και τα θαύματα, και μπορεί να παραδώσει τον κόσμο στον άνθρωπο. Μπορεί να μεγαλώσει την αμάθεια και μπορεί να μεγαλώσει τη γνώση. Μπορεί να κάνει έκκληση στις δυνάμεις που αποδείχνουν τη δύναμη τους καταστρέφοντας, και στις δυνάμεις που αποδείχνουν τη δύναμη τους Βοηθώντας.

Όποιος σήμερα θέλει να πολεμήσει την ψευτιά και την αμάθεια και να γράφει την αλήθεια έχει ξεπεράσει το λιγότερο πέντε δυσκολίες. Πρέπει να έχει το θ ά ρ ρ ο ς να γράφει την αλήθεια παρόλο που παντού την καταπνίγουν· την ε ξ υ π ν ά δ α να την αναγνωρίσει παρόλο που τη σκεπάζουν παντού· την τ έ χ ν η να την κάνει ευκολομεταχείριστη σαν όπλο την κρίση να διαλέξει εκείνους που στα χέρια τους η αλήθεια θ’ αποχτήσει δύναμη· την π ο ν η ρ ι ά να τη διαδώσει ανάμεσα τους. Αυτές οι δυσκολίες είναι μεγάλες για κείνους που γράφουν κάτω απ’ το φασισμό, υπάρχουν όμως και γι’ αυτούς που τους κυνήγησαν ή που έφυγαν ακόμα και για όσους γράφουν στις χώρες της αστικής ελευθερίας.

 

[Σόφκι]

Και γω αναρωτιέμαι...Που είναι οι συγγραφείς της Ελλάδας τώρα που ο κόσμος τους έχει ανάγκη περισσότερο από ποτέ; Που είναι να αφυπνίσουν τον λαό οι πνευματικοί άνθρωποι αυτής της χώρας;

Να σας πω που είναι: στο facebook και "πουλάνε" σαν τρελοί τον εαυτό τους...Έχω αηδιάσει...Απορώ αν ζούσε ο Λουντέμης (και τόσοι άλλοι)τι θα έλεγε...Και, κυρίως, τι θα έκανε....Ντροπή...

Αυτο σκεφτομουν και εγω Αναστασια μου...Σκεφτομουν οτι καποια στιγμη στην ιστορια μας υπηρξαν ανθρωποι που υπερασπιστηκαν τα ιδανικα τους με το εργο και δολοφονηθηκαν ή εξοριστηκαν.....Τωρα ομως;;;Υπαρχουν ιδανικα τωρα;;

 

[Γαία]

Ο γνωστός Αρκάς αποφεύγει τη δημοσιότητα γιατι απο οσο εχω ακουσει, ακολουθει αυτη τη λογικη.

Αυτόν ακριβώς σκέφτηκα όταν είδα το νήμα κι εντελώς τυχαία το συζητούσα προχθές.

Και γω αναρωτιέμαι...Που είναι οι συγγραφείς της Ελλάδας τώρα που ο κόσμος τους έχει ανάγκη περισσότερο από ποτέ; Που είναι να αφυπνίσουν τον λαό οι πνευματικοί άνθρωποι αυτής της χώρας;

Αυτό που λες, είναι σοβαρό. Η έλλειψη ανθρώπων του πνεύματος από τη δημοσιότητα. Δεν δημιουργούνται πρότυπα, δεν υπάρχουν άνθρωποι να μας εμπνεύσουν. Άρα δίνεις ήδη την απάντηση: οφείλουν να μιλούν (ΚΑΙ) οι άνθρωποι του πνεύματος για κοινωνικά φαινόμενα, να δίνουν ιδέες, να εμπνέουν τους ανθρώπους και αν μπορούν να δίνουν λύσεις. Είτε είναι στρατευμένοι, είτε απλά έχουν άποψη. Είναι διαφορετικό το να μιλάς άμεσα(ένα άρθρο σε μια εφημερίδα πχ) και άλλο έμμεσα(γραπτά, έργο).
Για το προσωπικό τους έργο, διαφωνώ. Η αξία μπορεί να φανεί και χωρίς διαφήμιση.