Κοιτάζω ή κυττάζω;

Πρόσφατα πληροφορήθηκα πως το «κυττάζω» προέρχεται απο το κύπτω, δηλαδή σκύβω και κοιτάζω με προσοχή.

Το γνωστό πάλι «κοιτάζω» βγαίνει απο την «κοίτη» δηλαδή το κρεββάτι. Οπότε κοιτάζω φαίνεται να σημαίνει «κοιμάμαι».


Γνωρίζει κανείς αν όντως το «κυττάζω» είναι τελικά ορθότερο;
 
Last edited:

Αντέρωτας

Ξωτικό του Φωτός
Προσωπικό λέσχης
Αυτο που ξερω ειναι οτι το κυττ- αποτελει παλαιοτερη ορθογραφια, ενω το κοιτ- νεωτερη, λογικα μετα απο ετυμολογικη/ιστορικη ερευνα.

Μετα απο γκουγκλισμα, ειδα οτι το κοιταζω αναφερεται στην κοιτη, δηλ. παρατηριο στρατιωτων κατα το μεσαιωνα. Ο συσχετισμος με το κυπτω αποτελει προφανως παρετυμολογια, γι' αυτο και κατοπιν προτιμηθηκε η αλλη ορθογραφια.

Δεν εχω αρκετα στοιχεια για να κρινω για την ερευνα και την ορθοτητα αυτης της αλλαγης
 
το ''ετυμολογικό λεξικό'' του μπαμπινιώτη δέν αναφέρει κάν το ρήμα ''κυττάζω'' (< * ''κυπτάζω'', κατ' αναλογίαν προς το ''κοιτάζω''). Κατα το λεξικό, όπως έγραψε και ο αντέρωτας, το ''κοιτάζω'' προέρχεται απο το ''έχω την κοίτη στη θέση της σκοπιάς μου'', όπως γινόταν συνήθως κατα το μεσαίωνα.
 
Το είδα πως ο Μπαμπινιώτης δεν το αναφέρει στο ετυμολογικό λεξικό του και αυτό με παραξένεψε κάπως (ήταν και αυτό μια αφορμή για τη δημιουργία του θέματος).

Γλωσσολάγνε είσαι εδώ να μας βοηθήσεις; :Ρ
 

Αντέρωτας

Ξωτικό του Φωτός
Προσωπικό λέσχης
Λογικο να μη το αναφερει, αν θεωρειται λανθασμενος τυπος ή οτι δεν ανηκει πλεον στη Ν.Ε.

Βασικα σε τι δεν σε καυψαμε; Στο τί είναι ορθότερο; Κατα κανονα ορθότερο είναι ό,τι αναφερεται στα λεξικα :)
 
Θέλω να πω πως αν όντως ετυμολογικά το «κοιτάζω» δίνει άλλη έννοια, γιατί να μη το διορθώσουμε; Γι'αυτό άλλωστε δεν συνεχίζουμε να τηρούμε την ορθογραφία; Διότι μας πληροφορεί τη ρίζα της κάθε λέξης.
 

Κόρτο Μαλτέζε

Μεγάλος Βεζίρης της Βαγδάτης
να προσθέσουμε και το εκειτάζω για τις περιπτώσεις όπου δεν κοιτάμε κάτι από πάνω ώστε να το κυττάζουμε αλλά ούτε ξαπλωμένοι ώστε να το κοιτάζουμε; Καθώς θα προέρχεται από το εκεί θα εκφράζει τις περιπτώσεις που παρατηρούμε κάτι από απόσταση
 

Αντέρωτας

Ξωτικό του Φωτός
Προσωπικό λέσχης
Θέλω να πω πως αν όντως ετυμολογικά το «κοιτάζω» δίνει άλλη έννοια
Η ετυμολογια δειχνει την ιστορια και την προελευση μιας λεξης, δεν της "δινει" καποια εννοια. Την εννοια τη δινει η χρηση της λεξης.

Γι'αυτό άλλωστε δεν συνεχίζουμε να τηρούμε την ορθογραφία; Διότι μας πληροφορεί τη ρίζα της κάθε λέξης.
Ακριβως, και συμφωνα με τα παραπανω, το ρημα γραφεται ετσι επειδη προηλθε ιστορικα απο την "κοιτη" οπου εκαναν τη σκοπια. Η διορθωση που λες εχει ηδη γινει.
 
Last edited:
αγαπητέ άραγκορν, η γλώσσα εξελίσσεται με τα σωστά της, ΚΥΡΙΩΣ όμως με τα λάθη της (αλλιώς, θα μιλούσαμε σήμερα όλοι ομηρικά ή μηκυναϊκά ελληνικά). Μέχρι πρίν τρείς - τέσσαρες δεκαετίες, οι δύο γραφές ήσαν ισότιμες και χρησιμοποιούντο με την ίδια συχνότητα (μήν πώ μάλιστα ότι υπήρχε και μιά προτίμηση στο 'κυττάζω').
τώρα έχει επικρατήσει το ''κοιτάζω'' διότι η ετυμολόγησή του φάνηκε τελικά πειστικότερη.
αυτή είναι η γοητεία της γλώσσης: το πώς το ''τραγούδι'' ΔΈΝ σημαίνει το ''μικρό τράγο'', και το πόσο διαφέρουν εννοιολογικά το ''κοίτασμα'' απο το ''κοίταγμα'' - κι ένα σωρό άλλα παρόμοια.
 
Η ετυμολογια δειχνει την ιστορια και την προελευση μιας λεξης, δεν της "δινει" καποια εννοια. Την εννοια τη δινει η χρηση της λεξης.
Είχα την εντύπωση πως είναι το ίδιο και το αυτό· δηλαδή η ετυμολογία «δημιουργήθηκε» για να δίνει τη σημασία-έννοια της λέξης.

αγαπητέ άραγκορν, η γλώσσα εξελίσσεται με τα σωστά της, ΚΥΡΙΩΣ όμως με τα λάθη της..
Βρε συ και εγώ μαζί σου δέκα φορές. Απλώς η απορία μου έγκειται στο ΑΝ έπρεπε όντως να αλλάξουμε την ορθογραφία και ΑΝ όντως η προηγούμενη ορθογραφία δεν ήταν τελικά ορθή για το σκοπό τον οποίο χρησιμοποιουνταν η λέξη! :)
 
φίλε άραγκορν, δέν αλλάξαμε την ορθογραφία, απλώς επικράτησε το ''κοιτάζω''. Όταν εγώ ήμουν έφηβος, το ''κυττάζω'', τόσο στον τρέχοντα, όσο και στο λογοτεχνικό και το δόκιμο λόγο, ήταν συχνότερο και προτιμότερο.
το ''κυττάζω'' έχει επίσης τη λογική του βάση, αφού το ''παρατηρώ με προσοχή'' μεταφορικά λέγεται και ''εγκύπτω'', απο την ενστικτώδη μας κυπτική κίνηση πρίν την κατόπτευση. Σίγουρα δέν είναι λάθος.
τελικά, το γλωσσικό αίσθημα ευνόησε το ''κοιτάζω'' και το ''κοιτώ''. Υπέρ της δεύτερης αυτής επιλογής, θα θυμίσω ότι η κατάληξη ''-άζω'' υποδηλώνει σύν τοις άλλοις τη συχνή ή παρατεταμένη ενδιατριβή σε ένα χώρο ή τόπο (πχ, ''σχολάζω'', ''θαμάζω'' / ''συχνάζω''), κι άρα ταιριάζει στην ετυμολόγηση απο την ''κοίτη'', παρά απο το ''κύπτειν'', που πάλι, ωστόσο, θα μπορούσε να ταιριάζει με την ''επιτατική'' - ''εμφατική'' χροιά της κατάληξης ''-αζω''.
άν θές τη γνώμη μου, και τα δύο είναι σωστά, και τα δύο έχουν τη λογική τους, με μιά μικρή εύνοια στο ''κοιτάζω'', λόγω παλαιότητος.
 
Top