Αϊ-Βασίλης ή Άι Βασίλης;

Έκλεισα και δεν το κατάλαβα, περίεργα πράματα. Λοιπόν, ξανά μανά σχολική γραμματική (δεν είναι ντροπή), ένα λάθος που το κάνω συνέχεια.
Τα προτακτικά όταν έχουν ενωτικό ("-") δεν τονίζονται γιατί προφέρονται σαν μία λέξη με το κύριο όνομα που ακολουθεί:

Αϊ-Βασίλης
παπα-Στρατής
κυρα-Ίζι...
κυρ-Νικόλας
μαστρο-Πέτρος
θεια-Μαρία
μπαρμπα-Κόρτο
γερο-καπετάνιος
Αγια-Μαρίνα

Σημ. Όταν δεν υπάρχει ενωτικό ή όταν έχουμε μόνιμα σύνθετα είναι άλλη ιστορία (έτσι μου είπε ο πατέρας Κώστας που είναι γιος τού μπαρμπαγιάννη).
 
Last edited:

Φαροφύλακας

Απαρέμφατος Δροσουλίτης του πιο Μόρμυρου Φθόγγου
Staff member
Εγώ, πάλι, νομίζω πως υπάρχουν δύο διαφορετικές προφορές που δεν βλέπω τον λόγο γιατί να μην γράφονται διακριτά:
  • Άι-Βασίλης (όταν προφέρουμε καθαρά τον τόνο στην πρώτη λέξη)
  • Αϊ-Βασίλης (όταν δεν τονίζουμε την πρώτη λέξη)

Επίσης, όταν αναφέρομαι σε μπιμπελό κτλ. γράφω: αϊβασίλης (π.χ.: Αγόρασε και καναδυό αϊβασίληδες να στολίσουμε.)
 
Καλησπέρα αγαπητέ Φαροφύλακα.
Ας πάρουμε τα πράγματα απ' την αρχή γιατί μπορεί κάποιος φίλος να μπερδευτεί όπως κάνω εγώ συχνά.

Μιλάμε για προτακτικές λέξεις, άκλιτες και άτονες με ενωτικό (“-”) που προτάσσονται των κυρίων ονομάτων και στην περίπτωση αυτή δεν έχουν δικό τους τόνο γιατί προφέρονται σαν μία λέξη με το κύριο όνομα· χωρίς το ενωτικό είναι μία ξεχωριστή λέξη και μιλάμε για τονισμένα (αν υπάρχει τόνος) προτακτικά, (Άι Βασίλης, πατέρας Δημήτριος, καπετάν Ηλίας, κυρ Στράτος κ.ά.). Αν μιλάμε για μόνιμα σύνθετα έχουμε: Αγιοβασίληδες, μπαρμπαγιάννης, μαστροκώστας κ.ά.
 

Φαροφύλακας

Απαρέμφατος Δροσουλίτης του πιο Μόρμυρου Φθόγγου
Staff member
Έχω ένα μικρό θέμα με το μονοτονικό: απορώ γιατί, εφόσον φτιάξαμε μια ολοκαίνουργια τονική σύμβαση, δεν φροντίσαμε να σημειώνεται απλά, καθαρά και καθολικά πού τονίζονται οι λέξεις.
:ανέκφραστος:

Από εκεί και πέρα, μάλλον έχεις δίκιο. Το ενωτικό, κι εφόσον το βάλουμε, προφανώς σημειώνει πως οι δυο λέξεις συμπροφέρονται. Άρα θα καταλήγαμε:
  • Άι Βασίλης (όταν προφέρουμε καθαρά τον τόνο στην πρώτη λέξη)
  • Αϊ-Βασίλης (όταν δεν τονίζουμε την πρώτη λέξη)
 
Ναι, εγώ έχω μεγάλο θέμα έτσι κι αλλιώς. Το μονοτονικό το λατρεύω αλλά έχω μεγάλα κενά στη γραμματική, ξεχνάω ή και αγνοώ ολόκληρους κανόνες, γι' αυτό μου αρέσουν τέτοια θέματα. Οι 3 περιπτώσεις προτακτικών είναι πανέμορφες σε κάθε περίπτωση, επάνω στο χαρτί οι λέξεις είναι κόσμημα.
 

Διατσέντα

Λαίδη Βιβλιοδέτρα
Άη Νικόλα ν’ αγιάσει το στόμα σου...κρατιέμαι όλο τ’ απόγευμα. Μίλησες και για μένα...Είμαι αραχτή προς ξεκούραση και δεν έχω να ψάχνω την έκδοση με τα κείμενα του Σεφέρη για τη χούντα...να δω πώς γράφει, “Οι γάτες του Άη Νικόλα” ή “Οι γάτες του Άι Νικόλα”;

Στο Google εμφανίζεται με Άι στο σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού. Όμως ένα άρθρο της Καθημερινής για τη Χρυσή Αυγή το εμφανίζει Άη...

Αλλά το άι που υπονοείς μήπως ουσιαστικά είναι άει;
 
Χοχο χο
Μακριά κι αγαπημένοι με το ήτα. Αν δω Άη Βασίλη ή άι Βασίλη τότενες θα τραβήξω τα ψεύτικα γένια του (κι εγώ τα βυζιά μου)
 
Καλησπέρα Νικόλα.
Για όμορφη απλούστευση ακολουθούμε το λαϊκότροπο Αϊ- (Άι), τ' άλλα είναι για να ΄ναι (ή αν είμαι νοσταλγός ή κουκουρούκου μάστορης). Αν πάλι κάποιος γλωσσολόγος θέλει να με δείρει ας κοπιάσει (Γαληνοτάτη πού είσαι; θέλω να με μαστιγώσεις... χοχο χο)
 

Φαροφύλακας

Απαρέμφατος Δροσουλίτης του πιο Μόρμυρου Φθόγγου
Staff member
Θεωρητικά, δεν υπάρχει λόγος για το ήτα. Η λέξη είναι Άγιος και στον δρόμο χάνει τα διάφορα και μένει με τα μισά: Άι...
 
Top