Απορία για το "αφέθηκε"

Σαλάτας

Κοινωνός
Αφ' ού ήταν "αφέθη", ούτως ή άλλως, γιατί δεν λέμε "αφέθη" και όχι "αφέθηκε"? Είναι σαν να λέμε "προέβηκε".
 
Last edited:

Αντέρωτας

Ξωτικό του Φωτός
Προσωπικό λέσχης
Στον αοριστο αυτου του τυπου ρηματων (-ην, -ης, -η) οντως στα ΝΕ βαλαμε την καταληξη -ηκα, -ηκες, -ηκε (ισως αποτελει συγχωνευση με τον παρακειμενο).

Το προέβην ειναι μαλλον αρχαισμος, δανειο απο την Καθαρευουσα, γιαυτο και ισως επιμενει ο αρχαικος τυπος, αν και νομιζω οτι το εχω δει και σαν προεβηκα, προεβηκε :χμ:

Αλλο τετοιο ρημα που δεν εχει ΝΕ τυπο (ή που ειναι σπανιος) ειναι το εξεπλάγην
 

Σαλάτας

Κοινωνός
Ναι, τό ξέρω αυτό. Το "αφέθην", όμως, είναι άλλη περίπτωση. Το ρήμα (πλέον) είναι "αφήνω", αλλά το παθητικό είναι ακόμη "αφίεμαι" [Από + ίεμαι (ίημι)] [δεν νομίζω ότι υπάρχει "αφήνομαι", ή κάτι τέτοιο, ή εγώ δεν τό 'χω ακούσει ποτέ (μέχρι και ο διορθωτής, τώρα, τό έχει υπογραμμίσει ως λάθος)], σαν το "υφίσταμαι" [υπό + ίσταμαι (ίστημι)]. Άρα, αφ' ού κρατήσαμε το παλιό για το παθητικό, θα πρέπει να κρατήσουμε και την παλιά κατάληξη (-ην, -ης, -η) (σαν το "υπέστην"). Εσύ, έτσι όπως κατέλαβες αυτό που έγραψα, (μάλλον) νόμισες ότι λέω ότι θα έπρεπε να γράφουμε "εγράφην", "εσκοτώθην", κλπ. Εγώ, όμως, μίλησα για αυτού του τύπου τα ρήματα.

Τώρα, το "προέβηκε" θα τό δεχόμουν αν ήταν "προβήκε" [χωρίς αύξηση, όπως το "κατάλαβα", ενώ λέμε "έλαβα απάντηση", και όχι "λάβα απάντηση" (άρα το σωστό είναι "κατέλαβα τί είπες", και όχι "κατάλαβα τί ειπες"] :Ρ Όταν, όμως, μπαίνει χρονική αύξηση, πάντα χρησιμοποιείται η παλιά κατάληξη. [Όπως όταν μερικοί γράφουν "χρησιμοποιείτο" και όχι "Εχρησιμοποιείτο" (γιατί δεν κάθεται καλά το "χρησιμοποιούταν"), και μού 'ρχεται να βγάλω τα μάτια μου και να τά πετάξω στα σκουπίδια :Ρ]
 
Last edited:

Αντέρωτας

Ξωτικό του Φωτός
Προσωπικό λέσχης
Δεν εχεις γραψει καλα την αρχικη ερωτηση και εγω μαλιστα δεν τη διαβασα καλα

'γιατι δεν λεμε αφεθη και οχι αφεθηκε'

Δηλ. Ποιο απο τα δυο δεν λεμε; :χμ:

Υγ. Παντως 'Αφηνομαι' ειναι και τιτλος τραγουδιου
Υγ2. Σου ξαναειπαμε να γραφεις αναλυτικα τις αποριες σου απο την πρωτη αναρτηση 😒
 

Σαλάτας

Κοινωνός
Δεν εχεις γραψει καλα την αρχικη ερωτηση και εγω μαλιστα δεν τη διαβασα καλα
Ναι, τό υπωπτεύθην αυτό :Ρ

'γιατι δεν λεμε αφεθη και οχι αφεθηκε'

Δηλ. Ποιο απο τα δυο δεν λεμε; :χμ:
Ναι, δίκιο έχεις. Το "αφέθη" δεν λέμε, εννοούσα.

Υγ. Παντως 'Αφηνομαι' ειναι και τιτλος τραγουδιου
Α, δεν ήξερα. Δεν τήν έχω ακούσει ποτέ αυτήν την λέξη.

Υγ2. Σου ξαναειπαμε να γραφεις αναλυτικα τις αποριες σου απο την πρωτη αναρτηση 😒
Μα, για τον τίτλο ήταν αυτό :Ρ
 

Βιστέρια

Κοινωνός
@Σαλάτας
Το αφίεμαι δεν το έχουμε κρατήσει στην νεοελληνική γλώσσα, το έχουμε κάνει "αφήνομαι". Απλώς έχουμε προσαρμόσει το ρήμα στη νεοελληνική.
Κάποια ρήματα χρησιμοποιούν το θέμα της αρχαίας ελληνικής αλλά προσαρμόζονται στην γραμματική της δημοτικής.
Το υφίσταμαι το έχουμε κρατήσει.
Δεν ισχύουν όλοι οι κανονες για όλα τα ρήματα. Δεν μιλάμε στα αρχαία.
Πρόβαλε ο ήλιος λέμε, όχι προέβαλε ούτε προύβαλε.
Η γλώσσα πάντα έχει μία τάση απλοποίησης.
 

Σαλάτας

Κοινωνός
Εγώ, πάντως, "προέβαλε" λέω. Αλλά, ποιός νοιάζεται? Εφ' όσον ο άλλος καταλαβαίνει τί λες, δεν νομίζω ότι έχει σημασία αν ομιλείς εις την καθαρεύουσαν, ή αν μιλάς αλλιώς. Όλα ελληνικά είναι. Είτε πεις "χτίστηκε", είτε πεις "εκτίσθη", ο άλλος θα καταλάβει (βέβαια, για να λέμε την αλήθεια, το "εκτίσθη" ακούγεται πολύ πιο ωραία -να τά λέμε κι αυτά). Δεν χρειάζεται να κολλάμε σε τέτοια. Έχουμε πιο σοβαρά προβλήματα να ασχοληθούμε από το πώς μιλάμε. Προτιμήσεις είναι αυτές. Αυτό που σού ακούγεται καλύτερα στο αυτί θα χρησιμοποιήσεις.
 
Last edited:
Top