Υπάρχει πράγματι "επίσημη" αγγλική προφορά;!
Περί "επίσημης" προφοράς
- Thread starter Φαροφύλακας
- Start date
Αυτός μίλησε για "επίσημη" προφορά; πού;Εγώ δεν ξέρω τίποτα, Γλωσσολάγνο παραθέτω.
Χρυσηίδα, ο Γλωσσολάγνος δε μίλησε για επίσημη προφορά, αλλά για κοινή. Ούτε μίλησε για "τριβόμενο και προσεγγιστικό". Συγκεκριμένα είπε "Το σύμβολο [ j ], όπως δείχνει και ο πίνακας, δηλώνει φθόγγο προσεγγιστικό (Approximant)* και όχι τριβόμενο (Fricative). Η γλώσσα δεν ακουμπά τον ουρανίσκο, αλλά απλώς τον πλησιάζει". Έτσι προφέρεται κοινώς το yes, απ' ὀτι γνωρίζω.
Αναφέρομαι λοιπόν σε επίσημες προφορές. Ξέρω ότι δεν το είχα κάνει σαφές, αλλά το κάνω τώρα.
1. Το επίσημες προφορές το βλέπω με τα μάτια μου. (στο #14)
2. Το προσεγγιστικό και το τριβόμενο μπορεί να μην το έχω καταλάβει,γι' αυτό και ρώτησα.
Εγώ, όταν λέω yes και yellow η γλώσσα μου ακουμπάει στον ουρανίσκο, δεν τον πλησιάζει απλώς, όπως ακριβώς, ή σχεδόν ακριβώς με τη λέξη γέρος. Και μπορεί η προφορά μου στα Αγγλικά πολύ να απέχει από την "επίσημη" ή "κοινή" προφορά, αλλά τις συγκεκριμένες λέξεις νομίζω ότι τις προφέρω "σωστά".
Ωκεανίδα, ο Γλωσσολάγνος στο τέλος τής ανάρτησής του έγραψε πως αναφέρεται σε επίσημες προφορές. Βεβαίως ο όρος "επίσημη προφορά" είναι κάπως καταχρηστικός. Στα αγγλικά λεξικά μάλιστα, συνήθως παρατίθενται δύο, τρεις ή και περισσότερες διαφορετικές προφορές. Ποια από όλες να υποθέσουμε πως είναι η "επίσημη";
Πάντως οι Ολλανδοί αναφέρονται συχνά στα "επίσημα ολλανδικά" τα οποία ονομάζουν α-μπέι-εν (ABN = Algemeen Beschaafd Nederlands) και λένε μάλιστα πως αυτά είναι τα Ολλανδικά που μιλιούνται στο Χίλβερσουμ (Hilversum). Φαντάζομαι πως στα α-μπέι-εν συμπεριλαμβάνουν καί το θέμα τής προφοράς. Αναρωτιέμαι πάντως εάν ακόμη κι εκεί, κατοχυρώνονται κάπου τα υποτιθέμενα α-μπέι-εν σαν "επίσημα ολλανδικά".
Βεβαίως εδώ τώρα έχουμε αρχίσει να γινόμαστε σχολαστικοί, και πρώτος απ’ όλους εγώ.
Πάντως μιας και πιαστήκαμε εδώ 
αντί "επίσημη" καλύτερα να πούμε "κοινή" ή ακόμη καλύτερα "δόκιμη προφορά" ώστε να καλύψουμε και τους νησιώτες.
Πάντως οι Ολλανδοί αναφέρονται συχνά στα "επίσημα ολλανδικά" τα οποία ονομάζουν α-μπέι-εν (ABN = Algemeen Beschaafd Nederlands) και λένε μάλιστα πως αυτά είναι τα Ολλανδικά που μιλιούνται στο Χίλβερσουμ (Hilversum). Φαντάζομαι πως στα α-μπέι-εν συμπεριλαμβάνουν καί το θέμα τής προφοράς. Αναρωτιέμαι πάντως εάν ακόμη κι εκεί, κατοχυρώνονται κάπου τα υποτιθέμενα α-μπέι-εν σαν "επίσημα ολλανδικά".
Βεβαίως εδώ τώρα έχουμε αρχίσει να γινόμαστε σχολαστικοί, και πρώτος απ’ όλους εγώ.
Πάντως μιας και πιαστήκαμε εδώ αντί "επίσημη" καλύτερα να πούμε "κοινή" ή ακόμη καλύτερα "δόκιμη προφορά" ώστε να καλύψουμε και τους νησιώτες.
Φαντάζομαι πως κάνεις χιούμορ βεβαίως!Το αστείο είναι πως συχνά μάς έρχονται από Αθηναίους πολύ ισχυρές και ατεκμηρίωτες άποψεις (π.χ. για το "σε λέω"). Φυσικά οι Αθηναίοι επιστήμονες έχουν άλλη άποψη (ακριβώς επειδή εκείνοι γνωρίζουν).
Πλάκα θα έχει τώρα να μετατραπεί η κουβέντα σε αντιπαράθεση βορά - νότου.
Εγώ νομίζω ότι αν κάποιος απ' έξω διαβάσει την κουβέντα θα απορήσει πραγματικά. Βεβαίως και υπάρχει επίσημη προφορά, πώς να το αλλάξουμε τώρα, αν θέλετε να αλλάξουμε την ονομασία και να την ονομάσουμε κοινή, η ουσία παραμένει η ίδια. Υπάρχει, είναι αυτή που δίνουν τα λεξικά, με δύο - τρεις ή όσες εναλλακτικές, είναι αυτή που μαθαίνουμε όταν ασχολούμαστε με μια ξένη γλώσσα.
Και όσοι δεν την μιλούν, γνωρίζουν πολύ καλά αυτή τους την "απόκλιση", δεν θα την ονόμαζα ακριβώς γκρίζο σημείο, και άλλοτε επιλέγουν να το "διορθώσουν", πολύ συχνά όμως, επιμένουν στο δικό τους τοπικό γλωσσικό ιδίωμα.
Γι' αυτή τη δεύτερη κατηγορία τώρα θεωρώ ότι δεν επιμένουν για λόγους σωβινιστικούς, αλλά γιατί, πολύ απλά και κατανοητά, η δική τους προφορά, αυτή που άκουγαν απ' την κοιλιά της μάνας τους τούς εκφράζει καλύτερα.
Εγώ νομίζω ότι αν κάποιος απ' έξω διαβάσει την κουβέντα θα απορήσει πραγματικά. Βεβαίως και υπάρχει επίσημη προφορά, πώς να το αλλάξουμε τώρα, αν θέλετε να αλλάξουμε την ονομασία και να την ονομάσουμε κοινή, η ουσία παραμένει η ίδια. Υπάρχει, είναι αυτή που δίνουν τα λεξικά, με δύο - τρεις ή όσες εναλλακτικές, είναι αυτή που μαθαίνουμε όταν ασχολούμαστε με μια ξένη γλώσσα.
Και όσοι δεν την μιλούν, γνωρίζουν πολύ καλά αυτή τους την "απόκλιση", δεν θα την ονόμαζα ακριβώς γκρίζο σημείο, και άλλοτε επιλέγουν να το "διορθώσουν", πολύ συχνά όμως, επιμένουν στο δικό τους τοπικό γλωσσικό ιδίωμα.
Γι' αυτή τη δεύτερη κατηγορία τώρα θεωρώ ότι δεν επιμένουν για λόγους σωβινιστικούς, αλλά γιατί, πολύ απλά και κατανοητά, η δική τους προφορά, αυτή που άκουγαν απ' την κοιλιά της μάνας τους τούς εκφράζει καλύτερα.
"Επίσημη" προφορά δεν υπάρχει, όπως άλλωστε δεν υπάρχουν και "επίσημα" ελληνικά. Δεν είναι δόκιμος ο όρος και παραμορφώνει την αλήθεια. Δηλαδή ένας Κρητικός που "σφυρίζει" το κ δεν έχει την "επίσημη" προφορά; Ποια προφορά έχει τότε; την "ανεπίσημη";
Δεν πιστεύω πως υπάρχει έστω και ένα επιστημονικό σύγγραμμα που να αναφέρεται σε επίσημη προφορά.
Δεν πιστεύω πως υπάρχει έστω και ένα επιστημονικό σύγγραμμα που να αναφέρεται σε επίσημη προφορά.
Ααα, η ηδονή του Αιόλου που έχει ανοίξει τον ασκό του και απολαμβάνει το τρικυμιώδες, ανεμοδαρμένο θέαμα...
Ναι φίλες και φίλοι, είπα μεν "κοινή προφορά", αλλά είπα και "επίσημη προφορά" καταχρηστικά. "Κοινή" είναι η πιο σωστή λέξη, "κοινώς αποδεκτή προφορά" αν προτιμάτε.
Η Χρυσηίδα, με αυτά που έγραψε λίγο πιο πάνω, με κάλυψε σχεδόν απόλυτα. Με τον όρο "επίσημη προφορά" δεν θέλησα επ' ουδενί λόγω να μειώσω τις "ανεπίσημες προφορές" της όποιας γλώσσας. "Επίσημη" για μένα είναι μία προφορά ή μορφή γλώσσας μόνο με την έννοια ότι αυτή η μορφή είναι αποδεκτή από το κράτος (ή τους ιθύνοντες φορείς) για να διδάσκεται επισήμως στο σχολείο ή και σε ξένους. Η λέξη "επίσημη" λοιπόν έχει πιο πολύ νομική χροιά, ενώ η λέξη "κοινή" είναι πιο δόκιμη καθαρά γλωσσολογικά. Εννοούσα τέλος πάντων τη γλώσσα που χρησιμοποιείται από τα ΜΜΕ (τουλάχιστον τα πιο έγκυρα και προσεγμένα), και αυτή την οποία θα μάθει οποιοσδήποτε ξένος αν θέλει να είναι κατανοητός από την πλειοψηφία των φυσικών ομιλητών.
Και βεβαίως κάθε (γραπτή) γλώσσα στη γραμματική της και στα λεξικά της περιορίζεται στις κοινώς αποδεκτές λέξεις και μορφές. Διαφορετικά θα είχαμε μία κουραστικότατη πολυτυπία, εφόσον τα συγγράμματα αυτά θα έπρεπε να συμπεριλάβουν κάθε τύπο που ακούγεται οπουδήποτε και από οποιονδήποτε ομιλητή, πράγμα αδύνατο. Έτσι, οι ντοπιολαλιές, οι διάλεκτοι, οι αργκό, καταγράφονται σε διαφορετικά λεξικά. Και κατά κάποιον τρόπο, μέσα από την καταγραφή μίας γλώσσας σε ένα λεξικό ή μία γραμματική, αυτή η μορφή αποκτά ένα είδος επισημότητας ή κύρους για τους περισσότερους ομιλητές και τους χρήστες της. Αυτό όμως είναι ένα ζήτημα περισσότερο κοινωνιολογικό παρά γλωσσικό.
Βεβαίως στις περιπτώσεις της Αγγλικής, της Ισπανικής, της Πορτογαλικής και άλλων γλωσσών, έχουμε παραπάνω από μία κοινώς αποδεκτές μορφές, κι αυτό έχει να κάνει με τη χρήση της ίδιας γλώσσας σε διαφορετικά κράτη, και βεβαίως με το πλήθος των ομιλητών σε κάθε κράτος. Ένα σωστό λεξικό της κοινής αγγλικής γλώσσας, στα λήμματα programme και theatre πρέπει να δίνει και την αμερικάνικη γραφή program και theater, ή να αποσαφηνίζει ότι η λέξη fall μπορεί να σημαίνει "πτώση" σε όλες τις μορφές της Αγγλικής, αλλά την έννοια "φθινόπωρο" την έχει μόνο στην Αμερική (στην Ευρώπη λένε autumn).
Κι ένα μικροσκοπικό Ισπανο-Γερμανικό λεξικό που έχω, παρά το μέγεθός του, σημειώνει πάντα αν μία ισπανική λέξη χρησιμοποιείται μόνο στη Βενεζουέλα, στη Χιλή ή στην Ισπανία.
Στα Ελληνικά όμως δεν θα το δείτε αυτό. Μπορεί να υπάρχει και το κράτος της Κύπρου, αλλά η Ελληνική που χρησιμοποιείται εκεί (στη Βουλή, στα ΜΜΕ) είναι όμοια με αυτή της Ελλάδας. Κάθε κυπριακή απόκλιση από το λεξιλόγιο και το τυπικό της κοινής Νεοελληνικής θεωρείται στοιχείο της τοπικής διαλέκτου. Και το παράδοξο είναι ότι η Κυπριακή διάλεκτος και προφορά, είναι εκεί πιο κοινή από την κοινή Νεοελληνική, η οποία όμως νομικά έχει ισχύ επίσημης γλώσσας!
Ναι φίλες και φίλοι, είπα μεν "κοινή προφορά", αλλά είπα και "επίσημη προφορά" καταχρηστικά. "Κοινή" είναι η πιο σωστή λέξη, "κοινώς αποδεκτή προφορά" αν προτιμάτε.
Η Χρυσηίδα, με αυτά που έγραψε λίγο πιο πάνω, με κάλυψε σχεδόν απόλυτα. Με τον όρο "επίσημη προφορά" δεν θέλησα επ' ουδενί λόγω να μειώσω τις "ανεπίσημες προφορές" της όποιας γλώσσας. "Επίσημη" για μένα είναι μία προφορά ή μορφή γλώσσας μόνο με την έννοια ότι αυτή η μορφή είναι αποδεκτή από το κράτος (ή τους ιθύνοντες φορείς) για να διδάσκεται επισήμως στο σχολείο ή και σε ξένους. Η λέξη "επίσημη" λοιπόν έχει πιο πολύ νομική χροιά, ενώ η λέξη "κοινή" είναι πιο δόκιμη καθαρά γλωσσολογικά. Εννοούσα τέλος πάντων τη γλώσσα που χρησιμοποιείται από τα ΜΜΕ (τουλάχιστον τα πιο έγκυρα και προσεγμένα), και αυτή την οποία θα μάθει οποιοσδήποτε ξένος αν θέλει να είναι κατανοητός από την πλειοψηφία των φυσικών ομιλητών.
Και βεβαίως κάθε (γραπτή) γλώσσα στη γραμματική της και στα λεξικά της περιορίζεται στις κοινώς αποδεκτές λέξεις και μορφές. Διαφορετικά θα είχαμε μία κουραστικότατη πολυτυπία, εφόσον τα συγγράμματα αυτά θα έπρεπε να συμπεριλάβουν κάθε τύπο που ακούγεται οπουδήποτε και από οποιονδήποτε ομιλητή, πράγμα αδύνατο. Έτσι, οι ντοπιολαλιές, οι διάλεκτοι, οι αργκό, καταγράφονται σε διαφορετικά λεξικά. Και κατά κάποιον τρόπο, μέσα από την καταγραφή μίας γλώσσας σε ένα λεξικό ή μία γραμματική, αυτή η μορφή αποκτά ένα είδος επισημότητας ή κύρους για τους περισσότερους ομιλητές και τους χρήστες της. Αυτό όμως είναι ένα ζήτημα περισσότερο κοινωνιολογικό παρά γλωσσικό.
Βεβαίως στις περιπτώσεις της Αγγλικής, της Ισπανικής, της Πορτογαλικής και άλλων γλωσσών, έχουμε παραπάνω από μία κοινώς αποδεκτές μορφές, κι αυτό έχει να κάνει με τη χρήση της ίδιας γλώσσας σε διαφορετικά κράτη, και βεβαίως με το πλήθος των ομιλητών σε κάθε κράτος. Ένα σωστό λεξικό της κοινής αγγλικής γλώσσας, στα λήμματα programme και theatre πρέπει να δίνει και την αμερικάνικη γραφή program και theater, ή να αποσαφηνίζει ότι η λέξη fall μπορεί να σημαίνει "πτώση" σε όλες τις μορφές της Αγγλικής, αλλά την έννοια "φθινόπωρο" την έχει μόνο στην Αμερική (στην Ευρώπη λένε autumn).
Κι ένα μικροσκοπικό Ισπανο-Γερμανικό λεξικό που έχω, παρά το μέγεθός του, σημειώνει πάντα αν μία ισπανική λέξη χρησιμοποιείται μόνο στη Βενεζουέλα, στη Χιλή ή στην Ισπανία.
Στα Ελληνικά όμως δεν θα το δείτε αυτό. Μπορεί να υπάρχει και το κράτος της Κύπρου, αλλά η Ελληνική που χρησιμοποιείται εκεί (στη Βουλή, στα ΜΜΕ) είναι όμοια με αυτή της Ελλάδας. Κάθε κυπριακή απόκλιση από το λεξιλόγιο και το τυπικό της κοινής Νεοελληνικής θεωρείται στοιχείο της τοπικής διαλέκτου. Και το παράδοξο είναι ότι η Κυπριακή διάλεκτος και προφορά, είναι εκεί πιο κοινή από την κοινή Νεοελληνική, η οποία όμως νομικά έχει ισχύ επίσημης γλώσσας!
Last edited:
Φίλε Γλωσσολάγνε, συμφωνούμε λοιπόν πως ο χαρακτηρισμός "επίσημη" είναι καταχρηστικός και όχι πως τρέχει και τίποτε, απλά πιαστήκαμε για άλλη μια φορά να είμαστε υπέρτατα σχολαστικοί. Επειδή όμως το θέμα έχει και μια κρυφή παράμετρο: το πώς βλέπουμε τελικά τους ιδιωματισμούς και αν τα Αθηναίικα είναι τα "σωστά" κι "επίσημα" Ελληνικά θα επιμείνω λίγο ακόμη.
Έτσι, ακόμη και το "κοινώς αποδεκτή", αν το σκεφτείς, ίσως να μην ευσταθεί τελικά. Και πάλι σκέφτομαι την Κρήτη: εκεί έχουν και κρατούν την δική τους προφορά και προφανώς δεν αποδέχονται —και μάλλον άλλωστε μήτε απορρίπτουν— την "κοινή" προφορά που σίγουρα δεν είναι "επίσημη". Στο παρακάτω μάλιστα που λες:
Σκέψου λοιπόν ένα "προσεγμένο" και "έγκυρο" κρητικό κανάλι όπου μιλούν Κρήτες δημοσιογράφοι. Αναρωτιέμαι εάν πράγματι προσαρμόζουν το κάπα τους. Ή αναλογίσου Κρήτες δασκάλους σε κρητικά σχολεία να ακολουθούν κατά τ' άλλα το κανονικότατο πρόγραμμα σπουδών. Τάχα κι αυτοί καταπιέζουν το δικό τους κάπα και την υπόλοιπη τραγουδιστή προφορά για να είναι σύμφωνοι με "επίσημες" και "κοινά αποδεκτές προφορές"; Ίσως, δεν ξέρω. Δυστυχώς ακόμη δεν επισκέφτηκα το νησί. Ίσως η Χρυσηίδα που έχει διδάξει εκεί μπορεί να μας διαφωτίσει περισσότερο εδώ πέρα.
Μπορεί στην σύγχρονη Ελλάδα το κράτος μας να είναι μεν αθηνοκεντρικό όμως μήτε ο γενικός πολιτισμός μας είναι και ευτυχώς μήτε η γλώσσα μας έτσι που να μιλάμε στο σπίτι μας αλλιώς και όταν βγούμε έξω να φοράμε την "επίσημη" (διάβαζε αθηναϊκή) προφορά μας.
Πάντως στην Κέρκυρα βλέπω ότι, όσοι ομιλητές (και παιδιά ακόμη) έχουν σχετικά οξύ αφτί και μπορούν να καταλάβουν αρθρωτικές διαφορές, ξέρουν τη διαφορά της κοινής προφοράς από την τοπική. Για παράδειγμα, πρόσφατα ένας μαθητής μου, όταν τον ρώτησα από πού είναι, μου απάντησε εντελώς αυθόρμητα "από τσου Λʲάκωνες" (ένα χωριό του νησιού). Ακολούθησε μικρή παύση, και μου λέει: "εντάξει, εννοώ από τους Λάκωνες". Επομένως ο συγκεκριμένος μαθητής (ο οποίος, σημειωτέον, δεν έχει καθόλου έφεση στα γλωσσικά) έχει διακρίνει τη διαφορά ανάμεσα σε διαφορετικούς τύπους (τσου / τους) και σε διαφορετικές προφορές (Λʲάκωνες / Λάκωνες). Επίσης συχνότατα ακούω μαθητές να λένε μεταξύ τους "έχω πολλή δουγειά για το σπίτι" αλλά όταν μιλούν μαζί μου "διορθώνουν" την δουγειά σε δουλειά.
(Το φωνολογικό αυτό φαινόμενο αυτό συμβαίνει επίσης σε πολλές γλώσσες, με πιο διάσημη την Ισπανική)
Κι εδώ δεν έγινα σαφής. Εννοούσα κανάλι πανελλαδικής εμβέλειας και με στοιχειώδες κύρος, αθηνοκεντρικό αν θέλεις αλλά όχι απαραίτητα (βλέπε και ΕΤ3). Σε τέτοιο κανάλι δύσκολα θα βάλουν να λέει το δελτίο ειδήσεων κάποιος με στοιχεία κρητικής ή όποιας άλλης προφοράς που ξεχωρίζει ως τοπική. Ή θα τον στείλουν πρώτα για μαθήματα ορθοφωνίας, ή απλώς θα πάρει πόδι... Και φυσικά δεν το επικροτώ αυτό. Η βεβιασμένη ομοιογένεια δεν είχε ποτέ κανένα ουσιαστικό όφελος.
Γιατί η Κοινή Νεοελληνική;
Μανιάτικη:"μωρή,τι να ζε κάνομε; Για να ζε περιμένομε,μωρή δεν τάζεις τίποτα;" "Δε κουμαντάρου τίποτα,....μον του φουστάνι που φορού το τάζου κιε περικαλού ο γάιδαρος να σηκωθεί και το σομάρι στην οργή"
Επτανησιακή:"Εμείς εούτο το κακό το λέμ' ανεμοστρόφιλο κι ομολογούνε πως ειναι κειμασαθιό αγερικά πλήθος αρίφνητο......."
Κρητική:...και σαν εποσκοτείνιασε, εγλάκουνα ως εμπόρου,κι εκείνη είχε κουζουλούς κι εβλέπανε τσι πόρους"
Αιτωλική:Στου Βραχοχώρ νια βουλά ήμναν φυγόδκους,κι ήμναν σν Αι-Παρασκιβί κι κμόμναν, κι αϊκώ........Κουντά χαραή ήβρα του μαχαίρι μ μπημένου μες στου τσαρούχ κι παραπέρα του κμπούρι μ..."
Θεσσαλική(Τύρναβος):"Γιεν αφέντς τουν ήλιγι κι εχ ου Θιός...Μαρή γναίκα...σα δε κουβανήσου χώμα πως θα ζήσουμι;"
Μακεδονική:Πως κι έκανι ν'ανοίξ' του παραθύρ, μπήκι ου κουρσές μες στου δάχτυλου τς κι του αίμα έσταξι πάν' στου χιόν'."
Κυπριακή:"Γιέ,παππά,χέρ'μου τούτες τες ποϊνες τσ' εν-να τες χορίω εγιώνη.Ίντα μπο' ν-να μου κάμνεις, γιέ μου;"
Ποντιακή:" Ο άλεπον έπεν-νεν κι έφεν-νεν κοσσάρας ας σα σουμά τα χωρία και με τα δόντα 'τ' ένοιεν τα καρδίας και τ'ωβά έδιν'νεν'ς σο φίγ' και το κρέας έτρωεν ο ίδιον"
Τσακώνικα:"Α Μαρούα έκι καμαρούνα.Μα,για ξείκα, Τζελινα,καμάζι π'οι ν' έν' έχα α νυίθη.....Μαγάζι να 'γκι καοτσυτέντε έτρου τσ' οι σατέρε νάμου.."
Κι ακόμα περισσότερες!!! αν προσθέσουμε και την τοπική προφορά.......
Αρα γιατί να χρειαζόμαστε την Κοινή Νεοελληνική αφού μπορούμε να συνεννοούμαστε μια χαρα ο καθένας με την διάλεκτό του;
Μανιάτικη:"μωρή,τι να ζε κάνομε; Για να ζε περιμένομε,μωρή δεν τάζεις τίποτα;" "Δε κουμαντάρου τίποτα,....μον του φουστάνι που φορού το τάζου κιε περικαλού ο γάιδαρος να σηκωθεί και το σομάρι στην οργή"
Επτανησιακή:"Εμείς εούτο το κακό το λέμ' ανεμοστρόφιλο κι ομολογούνε πως ειναι κειμασαθιό αγερικά πλήθος αρίφνητο......."
Κρητική:...και σαν εποσκοτείνιασε, εγλάκουνα ως εμπόρου,κι εκείνη είχε κουζουλούς κι εβλέπανε τσι πόρους"
Αιτωλική:Στου Βραχοχώρ νια βουλά ήμναν φυγόδκους,κι ήμναν σν Αι-Παρασκιβί κι κμόμναν, κι αϊκώ........Κουντά χαραή ήβρα του μαχαίρι μ μπημένου μες στου τσαρούχ κι παραπέρα του κμπούρι μ..."
Θεσσαλική(Τύρναβος):"Γιεν αφέντς τουν ήλιγι κι εχ ου Θιός...Μαρή γναίκα...σα δε κουβανήσου χώμα πως θα ζήσουμι;"
Μακεδονική:Πως κι έκανι ν'ανοίξ' του παραθύρ, μπήκι ου κουρσές μες στου δάχτυλου τς κι του αίμα έσταξι πάν' στου χιόν'."
Κυπριακή:"Γιέ,παππά,χέρ'μου τούτες τες ποϊνες τσ' εν-να τες χορίω εγιώνη.Ίντα μπο' ν-να μου κάμνεις, γιέ μου;"
Ποντιακή:" Ο άλεπον έπεν-νεν κι έφεν-νεν κοσσάρας ας σα σουμά τα χωρία και με τα δόντα 'τ' ένοιεν τα καρδίας και τ'ωβά έδιν'νεν'ς σο φίγ' και το κρέας έτρωεν ο ίδιον"
Τσακώνικα:"Α Μαρούα έκι καμαρούνα.Μα,για ξείκα, Τζελινα,καμάζι π'οι ν' έν' έχα α νυίθη.....Μαγάζι να 'γκι καοτσυτέντε έτρου τσ' οι σατέρε νάμου.."
Κι ακόμα περισσότερες!!! αν προσθέσουμε και την τοπική προφορά.......
Αρα γιατί να χρειαζόμαστε την Κοινή Νεοελληνική αφού μπορούμε να συνεννοούμαστε μια χαρα ο καθένας με την διάλεκτό του;
ωιμέ... μια μετάφραση των παραπάνω..; 
Εάν αυτή η ανάρτησή σου απαντά στην δική μου θα πρέπει να διευκρινίσω πως κατά κύριο λόγο μιλούσα για προφορά και όχι για γλώσσα. Ακόμη και εκεί που αναφέρθηκα σε γλώσσα δεν είχα κατά νου μια αντιπαράθεση ιδιωμάτων και Νέας Κοινής Ελληνικής. Αναφερόμουν στις διαφορές που απαντούν μέσα στην ίδια την Νέα Ελληνική Γλώσσα από τόπο σε τόπο (σου λέω/σε λέω) ή όσον αφορά την προφορά π.χ. στο κρητικό κ ή τα μαλακά ν και λ. Αυτά είναι τύποι και προφορές που πέραν των ιδιωμάτων χρησιμοποιούνται στα Νέα Ελληνικά κανονικότατα. Όταν συναντάς έναν Κρητικό και μιλάς μαζί του Νέα Ελληνικά, και όχι το δικό του ή το δικό σου ιδίωμα, τότε τον ακούς να προφέρει το κ σαν ʧ κι όταν π.χ. ο πολιτικός Άρης Σπηλιωτόπουλος βγαίνει στην τηλεόραση και μιλάει Νέα Ελληνικά προφέρει το μαλακό ν.Κι ακόμα περισσότερες!!! αν προσθέσουμε και την τοπική προφορά.......
Αρα γιατί να χρειαζόμαστε την Κοινή Νεοελληνική αφού μπορούμε να συνεννοούμαστε μια χαρα ο καθένας με την διάλεκτό του;
Μου κάνει εντύπωση που ένας γλωσσολάγνος κι ένας γλωσσολόγος δεν καταλαβαίνετε αυτό το πολύ απλό πράγμα που λέω. Πόσο μάλλον που έχει να κάνει με τον σύγχρονο τρόπο σκέψης και αντιμετώπισης τής γλώσσας. "Επίσημη" προφορά δεν υφίσταται κι όποιος περιγράψει την νεοελληνική προφορά δίχως να αναφέρει τής κατατόπους ιδιαιτερότητές της δεν έχει παραδώσει πλήρη εργασία.
Μάλλον εγώ δεν έγινα σαφής τελικά. Τέλος πάντων, ακόμη κι έτσι το ότι θα διώξουνε αυτόν που έχει διαφορετική προφορά από την δική τους δεν τεκμηριώνει κάτι στο θέμα τής νεοελληνικής προφοράς μας παρά κάτι στο θέμα τής κουλτούρας μας και ακριβώς εκεί ήταν εξαρχής κι η δική μου παρατήρηση. Στην ισπανική τηλεόραση για παράδειγμα θα δεις και εκπομπές με διαφορετικές προφορές.
Μα φίλιστε Φύλαξ, νομίζω ότι έδειξα σημάδια αντίληψης του ζητήματος με τις προηγούμενες αναρτήσεις μου. Μπορεί νομικά να υπάρχει επίσημη γλώσσα, αλλά σίγουρα δεν υπάρχει νομική κατοχύρωση συγκεκριμένης προφοράς της κοινής γλώσσας.
Από την άλλη όμως, σ' ένα λεξικό της Ελληνικής ή όποιας γλώσσας, και ειδικά δίγλωσσο, το κάθε λήμμα θα συνοδεύεται από μία ή το πολύ δύο ενδείξεις προφοράς. Δεν μπορεί να συμπεριλάβει κάθε τοπική προφορά. Πράγμα που σημαίνει ότι υπάρχει κάποια προφορά που είναι επικρατέστερη και επιλέγεται ως η καταλληλότερη για να μάθει να προφέρει τα Ελληνικά ένας ξένος.
Το ίδιο συμβαίνει και στις μεθόδους εκμάθησης γλωσσών. Για παράδειγμα, στη μέθοδο Αραβικών που έχω, υπάρχει ειδική ενότητα που εξηγεί ότι ορισμένα γράμματα προφέρονται διαφορετικά στο Μαρόκο, την Αίγυπτο, τη Συρία και το Ιράκ. Αλλά πριν από αυτήν την ενότητα υπάρχει μία στήλη που λέει: το ένα γράμμα προφέρεται έτσι, το άλλο προφέρεται έτσι, κ.λπ., χωρίς να δίνονται εκεί περισσότερες παραλλαγές της προφοράς. Κι αυτό το έχω δει σε κάθε μέθοδο ξένης γλώσσας που έχω. Επομένως, αυτό που θέλω να πω, είναι ότι υπάρχει κάποια επικρατούσα προφορά, και αυτή τελικά επιλέγεται για να διδαχθεί σε ξένους.
Φυσικά σε μία επιστημονική εργασία, που είναι κάτι πολύ εκτενέστερο και γράφεται με διαφορετικό στόχο, πρέπει να αναφερθούν οι κατά τόπους προφορές, ει δυνατόν όλες. Στα λεξικά και στις μεθόδους όμως, και για πρακτικούς λόγους, θα επιλεγεί μία προφορά (ή έστω άλλη μία-δύο) ως επικρατέστερη, άρα αναγκαστικά η πιο αντιπροσωπευτική - χωρίς όμως αυτή η προφορά να είναι η "καλύτερη", ή να γίνεται "επίσημη". Πρακτικοί οι λόγοι, το ξαναλέω.
Όσον αφορά την τηλεόραση και την υιοθέτηση μιας προφοράς-προτύπου, μιλούσα για εκπομπές τύπου δελτίων ειδήσεων κι όχι π.χ. κωμικές σειρές ή τηλεπαιχνίδια. Στο Ηνωμένο Βασίλειο μάλιστα μιλάνε για "BBC English", μια προφορά που πιο σωστά ονομάζεται Received Pronunciation. Δεν ξέρω στην ισπανική τηλεόραση για τι εκπομπές μιλάμε, αλλά θα ήθελα να μάθω
Θα σας πω αυτό που είδα. Οι δάσκαλοι, όταν κάνουν μάθημα, διαβάζουν, γράφουν, παραδίδουν κλπ, χρησιμοποιούν την κοινή προφορά. Όχι ότι καταπιέζονται, απλά "το' χουν". Μπορούν με μεγάλη ευκολία να χρησιμοποιούν είτε το ένα είτε το άλλο, ανάλογα με την περίσταση.
Όταν, όμως, μιλούν μεταξύ τους, στο διάλειμμα π.χ, ή όταν μιλούν στους μαθητές τους στο πιο χαλαρό, τότε χρησιμοποιούν το τοπικό ιδίωμα. Το προτιμούν, τους εκφράζει καλύτερα.
Φίλε Λάγνε, μήτε καν νομικά δεν υπάρχει "επίσημη" γλώσσα. Για να το δώσω καλύτερα, ακόμη κι όταν θεσπίστηκε επιτέλους η δημοτική ως επίσημη γλώσσα τού Ελληνικού Κράτους κατά την μεταπολίτευση το σχετικό άρθρο προσδιόριζε "Επίσημη γλώσσα διδασκαλίας, βιβλίων και αντικειμένου διδασκαλίας σ’ όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης είναι η νεοελληνική, χωρίς ιδιωματισμούς και ακρότητες."
Δηλαδή ακόμη και σε μια κομβική στιγμή γλωσσικού προσδιορισμού η σχετική ρύθμιση αρκείται σε αυτήν την γενική διατύπωση.
Ναι, όμως από πού κι ως πού οι γλωσσικές επιλογές μιας μεθόδου που απευθύνεται προς έναν ξενόγλωσσο που μαθαίνει την γλώσσα μπορούν να κρίνουν τί είναι "επίσημο". Όμως πολύ σωστά σημειώνεις κι εσύ πια "επικρατέστερη". Κι όσο για την φωνητική γραφή: στα ελληνικά λεξικά σχεδόν ποτέ δεν σημειώνεται ενώ π.χ. στα αγγλικά λεξικά δίπλα από τα λήμματα σημειώνονται συχνά ακόμη και τέσσερις διαφορετικές προφορές! Μήτε λοιπόν το τί επιλέγει να σημειώσει κάθε επιστήμονας σε μια μέθοδο ή ένα λεξικό μπορούν να προσδιορίσουν "επίσημες" προφορές και γλώσσες. Επιμένω στην λέξη γιατί σε αυτήν ήταν η επιφύλαξή μου.
Ενώ το ξεκινάς καλά, το χαλάς στο τέλος. Ακριβώς εδώ βλέπεις πως καταγράφεται η πολυτυπία τής προφοράς κι ο ξένος από εκεί και πέρα επιλέγει ποια προφορά θα επιλέξει. Εάν εγώ π.χ. έχω σκοπό να μετοικήσω στην Αίγυπτο μάλλον θα επιλέξω την σχετική Αιγυπτιακή προφορά και όχι την επικρατούσα (κι αν μάλιστα εννοείς την κλασική αραβική προφορά δεν είναι καν "επικρατούσα"). Άρα και αφού πιαστήκαμε να μιλάμε για τους ξένους που μαθαίνουν μια γλώσσα: κάθε ξένος μπορεί να επιλέξει όποια προφορά επιθυμεί. Αντίστοιχα, στα ισπανικά είναι συνειδητή επιλογή μου να επιλέξω στην προφορά μου το θ ενώ έχω δει άλλους να επιλέγουν σ!
Δεν ξέρω αν ήρθα στα λόγια σου ή ήρθες στα λόγια μου πάντως χαίρομαι που τελικά συμφωνούμε: δεν υπάρχει "επίσημη" ή "καλύτερη" προφορά!
Γιατί όμως όχι; Δεν μπορούμε να εξαιρούμε κατά πώς μας βολεύει. Όμως θα χρειαστούν εδώ κι άλλες εξαιρέσεις και για παράδειγμα δεν κάλυψες ακόμη την Νικολούλη. Κι αν αρχίσω από εδώ και στο εξής να παρατηρώ προφορές στην τηλεόραση νομίζω πως ο κατάλογος των εξαιρέσεων μοναχά θα μεγαλώνει.
Άγγλοι και αγγλικά δεν ταυτίζονται και στις τηλεοράσεις των ΗΠΑ, της Αυστραλία ή του Μπελίζ χρησιμοποιούν πολύ πιο διαφορετικές προφορές! Ποια είναι τάχα η "επίσημη" προφορά των Αγγλικών;Στο Ηνωμένο Βασίλειο μάλιστα μιλάνε για "BBC English", μια προφορά που πιο σωστά ονομάζεται Received Pronunciation. Δεν ξέρω στην ισπανική τηλεόραση για τι εκπομπές μιλάμε, αλλά θα ήθελα να μάθω
Όσο για την ισπανική τηλεόραση, θυμάμαι στο TVE μια εκπομπή όπου χρησιμοποιούσαν το σ αντί για το θ. Και φυσικά στις διάφορες τηλεοράσεις —μιας και κολλήσαμε καί σε αυτές— τής Λατινικής Αμερικής, ακούγονται διάφορες προφορές. Ποια είναι τάχα κι η "επίσημη" προφορά των Ισπανικών; ή πλέον ακόμη κι η "επικρατούσα" ;